Những vụ việc nổi cộm

Vụ việc tranh chấp đất đai giữa gia đình bà Nguyễn Phước Xuân Thảo, trú tại 127 (số cũ 99) Mai Thúc Loan và gia đình ông Lê Quang Thủy, trú tại 125 (số cũ 97C) kéo dài trên 20 năm. Theo đó, năm 1992, cho rằng gia đình ông Thủy lấn chiếm đất của mình, bà Thảo đã gửi đơn kêu cứu các ngành chức năng. Trong thời gian UBND TP Huế đang chỉ đạo việc giải quyết tranh chấp đất cho bà Thảo thì ngày 6/12/2001, UBND tỉnh cấp GCN cho gia đình ông Thủy với diện tích là 72m². Qua kết quả kiểm tra việc cấp GCN trên địa bàn TP Huế, Đoàn Thanh tra liên ngành khẳng định: trường hợp cấp GCN đã cấp cho gia đình ông Thủy trong khi đang tranh chấp là không đúng quy định pháp luật.

Trong thời gian đang tranh chấp ranh giới đất nhà bà Nguyễn Phước Xuân Thảo (phải), ông Lê Quang Thủy (trái) vẫn xây dựng nhà trái phép. Ảnh: Vĩnh Cự

Ngày 24/8/2007, UBND tỉnh ban hành Quyết định 1878/QĐ-UBND thu hồi và hủy GCN đã cấp cho gia đình ông Thủy. Do không đồng ý với quyết định này, ông Thủy có đơn khiếu nại gửi UBND tỉnh xem xét, giải quyết và Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 2786/QĐ-UBND ngày 10/12/2008 không thừa nhận việc ông Thủy khiếu nại. Đến nay, qua hơn 20 năm gia đình bà Thảo gửi đơn đến UBND TP Huế, UBND tỉnh yêu cầu giải quyết dứt điểm tranh chấp đất đai với gia đình ông Thủy, nhưng vẫn chưa có hồi kết...

Ngoài vụ việc trên, vụ việc tranh chấp đất đai giữa gia đình ông Nguyễn Văn Vận và bà Nguyễn Thị Tuần cùng gia đình ông Nguyễn Ngọc Đạo, bà Nguyễn Thị Mỹ Hòa và gia đình ông Nguyễn Văn Duy Nhiên, bà Trần Thị Ánh Tuyết (đều trú tại thôn An Bàng, xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc) kéo dài gần 5 năm. Theo đó, năm 2007, vợ chồng ông Vận khởi kiện ra TAND huyện Phú Lộc yêu cầu gia đình bà Tuần, ông Đạo, bà Hòa, ông Nhiên và bà Tuyết trả lại 760m² đất xin ở nhờ. Qua 2 phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm, vụ việc trên vẫn chưa có hồi kết và phải đưa ra xét xử sơ thẩm lại.

Điều đáng nói trong vụ án này là, 760m² đất đang tranh chấp giữa 2 bên, năm 2006 đã được UBND huyện Phú Lộc cấp GCN cho ông Đạo, bà Hòa. Theo ghi nhận của TAND cấp sơ thẩm, việc UBND huyện Phú Lộc cấp GCN cho hộ gia đình ông Đạo, bà Hòa là không đúng quy định. Tuy nhiên, do ông Vận không khởi kiện vụ án hành chính mà chỉ yêu cầu tòa án xem xét để hủy quyết định cấp GCN đã cấp nên vụ án này đã đưa UBND huyện Phú Lộc vào tham gia với tư cách là người có nghĩa vụ và quyền lợi liên quan. Hiện nay, do không đồng ý với bản án sơ thẩm số 16/2012/DS-ST ngày 10/7/2012, ông Vận tiếp tục gửi kháng cáo lên TAND tỉnh để được xem xét theo đúng luật định...

Ngoài 2 vụ việc nổi cộm trên, báo Thừa Thiên Huế còn nhận được nhiều vụ việc liên quan đến việc cấp GCN sai, chồng lấn của cơ quan có thẩm quyền như: việc cấp GCN chồng lấn nhau giữa gia đình ông Lê Quang Thọ và ông Lê Viết Dương (phường Phú Thuận, TP Huế) của UBND tỉnh; việc cấp 1 thửa đất 2 thẻ đỏ (xã Phú Thượng, Phú Vang) cho bà Châu Thị Cúc và ông Hồ Văn Thành của huyện Phú Vang; việc đất của cha mẹ để lại cho 3 người con là Trịnh Đoàn, Trịnh Thế, Trịnh Tấn tại phường Tứ Hạ, thị xã Hương Trà, nhưng UBND thị xã Hương Trà lại cấp GCN cho 1 người con dâu là bà Nguyễn Thị Nhớ đứng tên...

Sớm có biện pháp khắc phục

Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) tỉnh, đến ngày 20-7-2012, trên địa bàn tỉnh đã có 71.370 hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở đô thị được cấp GCN, đạt tỷ lệ 90,76% và 110.627 hộ sử dụng đất ở nông thôn được cấp GCN, đạt tỷ lệ 95,80% so với tổng số hộ thuộc đối tượng được cấp GCN. Thống kê chưa đầy đủ của SởTN&MT tỉnh, từ 13/6/2008 đến ngày 7/9/2011, Sở đã tham mưu với UBND tỉnh đã thu hồi 7 GCN của các hộ gia đình, cá nhân. Nguyên nhân, qua thanh tra, cơ quan Thanh tra tỉnh đã có kết luận và đề nghị ra quyết định thu hồi và hủy GCN đã cấp với lý do cấp không đúng với quy định của pháp luật.

Được biết, hầu như việc cấp sai, cấp chồng GCN chậm được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Việc này khiến nhiều người dân lâm vào cảnh kiện tụng kéo dài. Đơn cử như trường hợp của bà Nguyễn Phước Xuân Thảo, năm 2002 đến năm 2008.

Bà Thảo cho biết, sau khi có Quyết định 2786 của UBND tỉnh, ông Thủy không khởi kiện tại TAND tỉnh theo quy định của pháp luật mà lại kiện ra Bộ Tài nguyên và Môi trường. Đến nay, UBND TP Huế dựa vào lý do này nhiều phen lần lữa việc giải quyết khiếu nại của gia đình bà là không xác đáng. Hơn nữa, trong khi chờ giải quyết khiếu nại, các bên liên quan phải giữ nguyên hiện trạng, nhưng ông Thủy nhiều lần cơi nới, nâng cấp, xây dựng nhà kiên cố trên phần đất đang tranh chấp.

Việc cấp GCN và việc thu hồi, hủy bỏ những GCN đã cấp sai, cấp chồng là việc của các cơ quan có thẩm quyền cấp huyện, thị xã, thành phố trở lên. Nhanh chóng khắc phục những sai sót này của mình sẽ góp phần giữ vững kỷ cương phép nước, tránh việc kiện tụng trong dân kéo dài.

Hải Huế 

Ông Hồ Roa, Trưởng phòng Đăng ký và Thống kê đất đai, Chi cục Quản lý đất đai, Sở TN-MT tỉnh:   Thu hồi GCN đã cấp sai   Khi cấp GCN trái pháp luật, sai đối tượng, cùng một thửa đất cấp cho 2 người không phải là đồng sở hữu…, các cơ quan có thẩm quyền xử lý như: Thứ nhất, GCN đã cấp mà có văn bản của cơ quan điều tra, cơ quan thanh tra kết luận là GCN đã cấp trái với quy định của pháp luật thì cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp GCN có trách nhiệm xem xét, nếu kết luận đó là đúng thì ra quyết định thu hồi GCN đã cấp. Thứ hai, tổ chức, công dân phát hiện GCN đã cấp trái pháp luật thì gửi kiến nghị, phát hiện đến cơ quan Nhà nước đã cấp GCN; trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp GCN tự kiểm tra và phát hiện GCN đã cấp là trái pháp luật thì có trách nhiệm thông báo bằng văn bản tới cơ quan thanh tra cùng cấp để thẩm tra. Nếu qua thẩm tra có kết luận là GCN cấp trái pháp luật thì cơ quan Nhà nước đã cấp GCN ra quyết định thu hồi GCN đã cấp.   Việc thu hồi GCN đã cấp đối với trường hợp không thuộc quy định tại khoản 2 Điều 42 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP và khoản 2 Điều 25 Nghị định 88/NĐ-CP chỉ được thực hiện khi có bản án hoặc quyết định của Tòa án nhân dân đã có hiệu lực thi hành.   Thanh Hải (ghi)   Ông Nguyễn Văn Vận, thôn An Bàng, xã Lộc Thủy, huyện Phú Lộc:   Mong TAND tỉnh sớm đưa vụ án ra xét xử, đảm bảo công bằng, khách quan   Tôi năm nay đã 82 tuổi. Gần 5 năm theo đuổi vụ kiện đòi lại đất cho người cháu ở nhờ, nhưng chưa được thỏa nguyện. Tại biên bản hòa giải không thành vào ngày 21/2/2008, chính ông Nguyễn Ngọc Đạo và Nguyễn Văn Duy Nhiên (bị đơn) và ông Nguyễn Văn Trang (người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan) đã thừa nhận: “Nguồn gốc đất đã làm nhà ở đó là ở trên đất ông Vận, bà Thảo đã có từ trước đến nay. Nay sự việc đã lỡ rồi. Trước tòa xin tha thứ, sau xin ông Vận, bà Thảo rút đơn khởi kiện cho. Xin cám ơn”. Ông Đạo còn trình bày: “Trước đây tôi chưa rõ nguồn gốc đất của ai, nay tại tòa tôi biết nguồn gốc đất là của ông Vận, bà Thảo. Nay nhà đã xây xong rồi, tôi mong ông Vận là cậu ruột bỏ qua chuyện cũ”. Vậy nhưng, tại phiên tòa sơ thẩm xét xử lại, TAND huyện Phú Lộc đã bỏ qua, không xem xét nguồn gốc đất của ông Đạo đang sử dụng do đâu mà có và lại được UBND huyện Phú Lộc cấp GCN, bác đơn khởi kiện của tôi. Tôi mong TAND tỉnh sớm đưa vụ án ra xét xử, trả lại công bằng cũng như bảo về quyền và lợi ích hợp pháp cho tôi.   Vĩnh Cự (ghi)   Th.s Luật sư Nguyễn Văn Phước:   Việc khắc phục hậu quả là hết sức quan trọng   Nhiều trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (CNQSDĐ) cấp sai đã được thu hồi sau khi có kết luận của thanh tra. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều trường hợp cấp sai khác chưa được giải quyết do sự đùn đẩy thẩm quyền giải quyết giữa Toà án và UBND, khiến người dân phải chạy đi chạy lại hết sức vất vả. Trong khi đó, luật pháp quy định, khi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tự kiểm tra và phát hiện, hoặc tổ chức, công dân phát hiện và có kiến nghị đến cơ quan đã cấp giấy CNQSDĐ, thì cơ quan đã cấp giấy CNQSDĐ phải có trách nhiệm xem xét giải quyết.   Có thể chấp nhận sai sót nhất định trong quá trình cấp giấy CNQSDĐ. Nhà nước không thể xác minh đầy đủ và chi tiết trong hồ sơ cấp giấy. Có những việc người sử dụng đất tự khai và tự chịu trách nhiệm. Nhưng việc khắc phục hậu quả là điều hết sức quan trọng. Ngoài việc kịp thời thanh tra kết luận để ra quyết định đối với kiến nghị, khiếu nại của người dân, cần có biện pháp chế tài đối với những trường hợp gian dối trong hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.   Quỳnh Anh (ghi)