22/05/2015 - 10:49

Áp lực, nhưng cũng là cơ hội

TTH - Khoảng 2.800 tỷ đồng là nguồn kinh phí Trung tâm BTDTCĐ Huế sẽ tập trung huy động để đầu tư cho công tác trùng tu di sản trong 5 năm tới, trong đó dự kiến nguồn vay trái phiếu Chính phủ thông qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam là 1.600 tỷ đồng. Đây là cơ hội đem đến cho di sản Huế bước đột phá.

Du khách thăm Đại Nội

TS. Phan Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết: Quần thể di tích Cố đô Huế rất đa dạng và phong phú với gần 530 công trình. Nhiều năm qua, công tác trùng tu di sản đã làm được rất nhiều việc, nhưng nhu cầu đặt ra vẫn còn rất lớn: Gần 400 công trình di tích đòi hỏi cần được trùng tu, bảo tồn. Bên cạnh đó là hơn 3.000 hộ dân đang sống trong các khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích đã tác động trực tiếp vào di sản và ảnh hưởng không nhỏ đến môi trường, cảnh quan đô thị. Thực trạng này đặt ra vấn đề trong thời gian tới, Thừa Thiên Huế cần phải có một bước đột phá như thế nào để làm thay đổi cơ bản tình trạng trên và đề án Bảo tồn và phát huy giá trị di sản cố đô Huế bằng nguồn vốn trái phiếu Chính phủ thông qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam chính là nhằm tạo nên sự thay đổi có tính đột phá.

Ông có thể thông tin cụ thể hơn cho bạn đọc về vấn đề này?

Trong điều kiện hiện nay, chúng ta khó có thể đáp ứng được nguồn lực để đầu tư cho công tác bảo tồn di sản một cách toàn diện, nhất là công tác ấy lại gắn liền với việc giải tỏa và ổn định cho một số lượng rất lớn dân cư, chỉnh trang cảnh quan đô thị, thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển… Di sản cố đô Huế, mặc dù được Trung ương quan tâm bằng cơ chế riêng, nhưng vẫn còn hạn chế. Theo tính toán, từ nay đến năm 2020, chúng ta sẽ có khoảng 1.200 tỷ đồng dành cho công tác bảo tồn di sản từ các nguồn hỗ trợ của trung ương, ngân sách địa phương, nguồn xã hội hóa và tài trợ quốc tế (khoảng 240 tỷ đồng/năm), trong khi đó, nhu cầu thực tế thì cần khoảng 600 tỷ đồng/năm (mà quá nửa đã dành cho công tác đền bù, giải tỏa và chỉnh trang đô thị). Để giải quyết vấn đề này, lãnh đạo tỉnh muốn làm đề án vay vốn từ nguồn trái phiếu Chính phủ thông qua Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Theo đề án thì tỉnh vay nhưng giao cho Trung tâm BTDTCĐ Huế đứng ra thực hiện. Dự kiến từ năm 2016-2020, chúng ta sẽ vay khoảng 1.600 tỷ đồng.

Với nguồn kinh phí này, không lâu nữa diện mạo của Quần thể di tích cố đô Huế sẽ có những điểm nhấn nào, thưa ông?

Đề án này có ba mục tiêu chính. Thứ nhất là giải phóng dân cư trong khu vực khoanh vùng bảo vệ di tích, chỉnh trang đô thị tại khu vực Kinh thành, khu vực trung tâm của đô thị Huế, gắn liền với các di sản quan trọng nhất. Thứ hai là trùng tu, bảo tồn một số công trình quan trọng trong khu vực này, trong đó có 3 công trình chủ yếu: Kinh thành Huế, quy hoạch và xây dựng Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế và phục hồi điện Cần Chánh trong Tử Cấm Thành. Thứ ba là giải quyết đời sống của gần một ngàn hộ dân ở những điểm nóng nhất trong khu vực Kinh thành. Đề án này sẽ tạo ra động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Như vậy, với đề án này, trong 5 năm tới, chúng tôi sẽ thực hiện đồng loạt nhiều công trình. Trong đó, ưu tiên di dời toàn bộ dân cư ở mặt phía Nam của Kinh thành và toàn bộ Thượng Thành ở 3 phía còn lại; giải tỏa những hộ gia đình sống trong khuôn viên của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế và Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Thừa Thiên Huế, xây dựng Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế đúng tiêu chuẩn; giải phóng một số cụm điểm khác, như: Thượng thư đường bộ Học, Thượng thư đường bộ Lại, Thượng thư đường bộ Công, hồ Tịnh Tâm, hồ Học Hải…

1.600 tỷ đồng là khoản tiền không nhỏ. Phương án trả nợ như thế nào trong điều kiện Trung tâm BTDTCĐ Huế cũng phải dành vốn đối ứng cho những phần việc trên?

Tôi muốn nhấn mạnh rằng, quan điểm của tỉnh là quyết tâm thực hiện đề án này để đầu tư có trọng điểm nhằm chỉnh trang đô thị; giải quyết cuộc sống cho khoảng 1.000 hộ gia đình đang ở những điểm nóng nhất của di tích và trùng tu một số công trình di sản trọng điểm ở trong Kinh thành để tạo ra sức bật cho sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh. Tỉnh đứng ra bảo lãnh để Trung tâm BTDTCĐ Huế vay và trả nợ, vì vậy, chúng tôi sẽ chịu áp lực vô cùng lớn đối với vấn đề giải ngân và trả nợ. Thời gian trả nợ sẽ là 15 năm cộng 5 năm ân hạn. Tất cả đều dựa vào các nguồn thu phí và dịch vụ từ việc khai thác, phát huy giá trị di sản cố đô Huế. Chúng tôi sẽ phải có những giải pháp để thực hiện thành công đề án. Dù rất khó khăn nhưng đây chính là cơ hội để bảo tồn tốt hơn các di sản quý giá mà chúng ta đang có và cũng là cơ hội để trung tâm thể hiện bản lĩnh và năng lực của mình.

Với gánh nặng hoàn trả nguồn vay này, liệu đây có là áp lực nặng nề cho di sản văn hóa cố đô Huế trong thời gian tới không, thưa ông?

Đúng là một áp lực rất lớn, nhưng cũng là cơ hội rất lớn. Với đề án này, chúng tôi hy vọng, công cuộc bảo tồn di sản cố đô Huế sẽ thực sự tạo nên bước đột phá cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đúng với định hướng của Bộ Chính trị tại Kết luận 175/KL-BCT ngày 1/8/2014.

Đồng Văn (thực hiện)

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP