04/11/2014 - 05:39

Bao giờ cho đến... ngày xưa - Kỳ 2: Thương hiệu... đang bị “sứt mẻ”

TTH - Phải tuyển đến nguyện vọng 2, đầu vào rất thấp - chỉ ngang điểm sàn rõ ràng ảnh hưởng không nhỏ đến thương hiệu của Trường ĐH Khoa học Huế - ĐH Tổng hợp có tiếng một thời.

“Không phải là tất cả các ngành nhưng đúng là thương hiệu một số ngành của trường đã giảm sút, Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học Huế - Nguyễn Văn Tận thừa nhận. Điều này đáng báo động và lo ngại bởi khoa học cơ bản có tầm quan trọng đặc biệt trong mọi lĩnh vực của đời sống...”. Cùng quan điểm này, Trưởng khoa Toán, PGS.TS Phan Nhật Tĩnh nhìn nhận: “Thương hiệu ĐH Tổng hợp từng một thời uy tín, giờ bị “sứt mẻ” một phần. Thương hiệu do sản phẩm anh tạo dựng, khi sản phẩm không tốt, tất nhiên là ảnh hưởng đến thương hiệu”.

Nguyên nhân chính vẫn là việc làm
 
Máy móc ban đầu phục vụ nghiên cứu cơ bản đầu tư chắp vá làm nản lòng sáng tạo của không ít nhà khoa học (Trong ảnh là hệ thống các thiết bị phản ứng, lọc ly tâm, kết tinh do giảng viên trường tự thiết kế).
“Đầu vào những ngành toán, lý, hoá thấp, chất lượng không cao, ra trường khó xin việc làm nên các em không đăng ký hoặc đăng ký thi vào với số lượng rất ít, PGS. Tận lý giải về nguyên nhân của tình trạng khan hiếm thí sinh hiện nay”. Một số nguyên nhân khác theo PGS.Tận là, việc đại học mở tràn lan và chủ trương cho học liên thông từ CĐ lên đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước đây khiến nhiều thí sinh không đậu đại học đã chọn những ngành “hot”, dễ kiếm việc làm sau khi ra trường và học liên thông từ CĐ lên ĐH. Sự không định hướng trong đào tạo các ngành nghề dẫn đến việc mở cửa đầu tiên là ngành Tiếng Anh một thời là ngành “hot”. Sau khi ngành này bão hoà thì chuyển sang các ngành Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh,... Nhiều học sinh có năng khiếu chuyên toán, văn xưa đi vào ĐH Tổng hợp giờ lại chuyển sang thi ngành khác. “Sau năm 2000 trở đi, số lượng tuyển sinh vào các ngành khoa học cơ bản không chỉ ở trường mà cả miền Trung vừa ít vừa thấp về chất lượng. Gần đây, các ngân hàng bị khủng hoảng, sinh viên tốt nghiệp không có việc làm; một số ngành thời thượng khác cũng bão hoà,... Điều này tạo điều kiện cho các em quay lại những ngành trước đây, trong đó có khoa học cơ bản nhưng đầu vào vẫn thấp vì người giỏi văn, toán vẫn hướng sang những ngành dễ kiếm việc làm hơn”, PGS.Tận cho hay.

Thông tin Liên quan:

>> Kỳ 1: Khan hiếm người học

“Hiện nay, các sở giáo dục và đào tạo đánh giá bằng cử nhân Khoa học thấp hơn so với Sư phạm khi chọn giáo viên cho tỉnh mình. Trường ĐH Sư phạm ít nhất cũng đào tạo nghề nghiệp cụ thể, ĐH khoa học do tính chất không đào tạo ngành nào cụ thể mà chỉ đào tạo người nghiên cứu, mà giờ có mấy viện nghiên cứu để sinh viên tốt nghiệp vào làm? Vì thế, sinh viên giỏi không chọn khoa học, sinh viên khá thì chọn ngành có nghề nghiệp cụ thể để ra đời có khả năng mưu sinh, chỉ còn sinh viên yếu, trung bình chọn Trường ĐH Khoa học và ĐH Khoa học trở thành lựa chọn thứ hai của nhiều em sau Bách khoa, Y khoa,... để có chân đứng ở trường ĐH, thế thôi!”, PGS.Tĩnh nói.
Một vị lãnh đạo khoa Hóa, Trường ĐH Khoa học khẳng định: Với đầu vào thấp như hiện nay thì sinh viên ra trường không thể thành “thầy” được. Đầu vào thấp nên đầu ra cũng thấp là lẽ tất nhiên và điều này chắc chắn ảnh hưởng đến thương hiệu nhà trường! Nhiều khoá may mắn lắm chúng tôi mới lựa chọn được vài em để giới thiệu cho các công ty, doanh nghiệp. Khoa học cơ bản không chết hẳn vì ngành vẫn còn đó nhưng yếu và không đáp ứng được yêu cầu khi mình cần”.
“Không chỉ không có sinh viên giỏi đủ đáp ứng yêu cầu của các đơn vị mà điều đáng sợ là Trường ĐH Khoa học Huế đang hụt hẫng lực lượng cán bộ giỏi về khoa học cơ bản. “Lực lượng cán bộ ngày càng “non” đi, chỉ còn loại “nhờ nhờ”, khoa mình còn đỡ, khoa toán rất gay go. Điểm vào bằng điểm sàn, chỉ lâu lâu có vài em kha khá thi vào. Không chỉ Trường ĐH Khoa học Huế mà ĐH Khoa học tự nhiên Hà Nội cũng lo không có ai để cáng đáng khi lớp lớn tuổi về nghỉ hưu. Viễn cảnh càng đẩy nhanh xoá sổ khoa học cơ bản”, một trưởng khoa ngành khoa học cơ bản ngậm ngùi.
Giải pháp
Đâu là lời giải cho “bức tranh” về sự đi xuống trầm trọng cả về số lượng và chất lượng đầu vào các ngành khoa học cơ bản hiện nay? Trả lời câu hỏi này, PGS.TS.Nguyễn Văn Tận, cho rằng, Nhà nước phải có chính sách đặc biệt đối với khoa học cơ bản. Khoa học cơ bản nên đầu tư số lượng ít nhưng chất lượng cao. Phải đặt hàng cụ thể đối với các trường ĐH chứ không chỉ thành lập Viện Toán cao cấp. Các trường ĐH không cần số lượng nhiều mà vấn đề là chất lượng chương trình đào tạo. Ví dụ mỗi năm chỉ cần đào tạo 20-30 em ngành toán nhưng phải có chế độ ưu đãi và ra trường phải phân nhiệm sở mới duy trì được. Hiện, nhiều em vẫn say mê toán nhưng do cơ chế như vậy nên chấp nhận học ngành khác để đảm bảo sự ổn định. Tình hình này đòi hỏi Nhà nước có chính sách ở tầm vĩ mô, giải quyết khâu đầu ra cho các ngành khoa học cơ bản. “Gần đây, chúng ta đã có Viện Toán cao cấp, rồi chính sách hỗ trợ học bổng cho sinh viên và học sinh chuyên toán. ĐH Huế cũng có hỗ trợ kinh phí cho các em thuộc các ngành học khoa học cơ bản nhưng những giải pháp đó chỉ mang tính tạm thời. Vấn đề cơ bản với sinh viên ngành này là ra trường có việc làm. Đó là cái quan trọng nhất. Về phía nhà trường, nếu cân đối được kinh phí sẽ nâng điểm sàn lên và đào tạo số lượng vừa phải để bảo đảm các điều kiện học tập của các em, nâng cao chất lượng đào tạo khả dĩ để các em ra trường có thể cạnh tranh trong tìm kiếm việc làm”.
Một giảng viên ở Trường ĐH Khoa học Huế cho hay, ở Nhật Bản khoa học cơ bản được đẩy mạnh phần ứng dụng để lấy ngắn nuôi dài, khi có điều kiện kinh tế thì lại đẩy mạnh khoa học cơ bản. Tại Việt Nam, Nhà nước chưa có chính sách hỗ trợ khoa học cơ bản; có thể là có nhưng chỉ hỗ trợ một số trung tâm ở TP.Hồ Chí Minh, Hà Nội. Không có chế độ ưu đãi cho những người theo đuổi khoa học cơ bản, máy móc ban đầu phục vụ nghiên cứu cơ bản gần như không có, đầu tư chắp vá, không thành hệ thống nên làm nản lòng sáng tạo. “Nhà nước phải quyết tâm duy trì khoa học cơ bản, có như vậy, khi cần thì khoa học cơ bản mới “còn sống” chứ cứ theo kiểu này thì có nguy cơ biến mất!”, vị này lo ngại.
Cũng cùng quan điểm này, TS.Võ Thanh Tùng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học khẳng định: “Nhà nước không có cơ chế thì đội ngũ làm khoa học cơ bản sẽ rơi vào tình trạng báo động. Hiện Viện Toán cao cấp có dành cho Huế mỗi năm 4 suất học bổng, mỗi suất 15 triệu đồng/năm, trong đó có 2 suất cho khối chuyên và 2 suất dành cho sinh viên đạt thành tích cao. Nếu học tốt Viện sẽ duy trì học bổng này hằng năm. Những sinh viên học toán giỏi được đi đào tạo tại Viện trong 2 tháng hè. Nhà trường cũng có thầy ra đó làm việc 2-3 tháng. Được biết sắp tới sẽ thành lập Viện Vật lý cao cấp. Tôi cho rằng, nếu Nhà nước có cơ chế đặc thù, ra trường tạo việc làm cho sinh viên học ngành khoa học cơ bản thì mới khuyến khích thí sinh thi vào các ngành này.

Ngọc Hà

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP