Kinh tế Khoa học - công nghệ

13/09/2012 - 05:52

Cần giải quyết dứt điểm

TTH - Sau gần 9 năm thực hiện Quyết định 64 của Thủ tướng Chính phủ về xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, Thừa Thiên Huế đã có 6/9 cơ sở ra khỏi danh sách “đen”. Nan giải vẫn còn phía trước khi 3 cơ sở còn lại vẫn dậm chân tại chỗ.

Vượt hai phần ba chặng đường

Thực hiện Quyết định 64 của Thủ tướng Chính phủ, những năm qua, UBND tỉnh chỉ đạo, đôn đốc các sở, ban, ngành và các huyện yêu cầu các cơ sở phải đẩy nhanh tiến độ và thực hiện nghiêm túc các biện pháp xử lý ô nhiễm. Sau 9 năm thực hiện quyết định, đến nay, có 6/9 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng trên địa bàn rút khỏi danh sách “đen”, gồm: Kho thuốc bảo vệ thực vật tồn lưu, Phân xưởng nhuộm thuộc Công ty cổ phần Dệt may Huế, Dây chuyền sản xuất xi măng PC30 thuộc Công ty cổ phần xi măng Long Thọ; Công ty cổ phần In và Dịch vụ Thừa Thiên Huế, Chợ Đông Ba và Làng nghề tinh bột sắn ở Thủy Dương (Hương Thủy) và Lộc Bổn (Phú Lộc). Ba cơ sở còn lại chưa xử lý triệt để là: Làng nghề vôi hàu Lăng Cô (Phú Lộc), Làng nghề gạch ngói Hương Vinh, Hương Toàn (Hương Trà) và Làng nghề đúc đồng Phường Đúc, Thủy Xuân (T.P Huế).

Hàng chục cơ sở gạch ngói truyền thống ở Hương Vinh, Hương Toàn phải “treo lò” vì không có nguyên liệu và thị trường tiêu thụ

Theo đánh giá của Sở Tài nguyên và Môi trường, sở dĩ tiến độ giải quyết ô nhiễm các cơ sở còn lại chậm do đặc thù là làng nghề truyền thống lâu đời. Đa số các hộ sản xuất nhỏ lẻ, lao động nghèo, thiếu vốn, trong khi các công nghệ ít gây ô nhiễm lại có giá thành quá cao, khó vận hành, không phù hợp với điều kiện kinh tế của địa phương. Việc khắc phục không thể tiến hành một sớm, một chiều.

Mới đây, bằng các nguồn lực của địa phương, của tỉnh và đóng góp của người dân, công nghệ xử lý khí thải, khói bụi được triển khai ở làng nghề đúc đồng Phường Đúc, Thủy Xuân và thu được những kết quả nhất định, mở ra những tín hiệu mới cho môi trường làng nghề. Sở Tài nguyên và Môi trường cũng phối hợp với đơn vị tư vấn xây dựng phương án phê duyệt để xin cấp kinh phí. Tuy nhiên, tính khả thi của các phương án trên vẫn còn mơ hồ, nên chưa biết chắc đến lúc nào làng nghề đúc truyền thống của T.P Huế sẽ được rút khỏi Quyết định 64. Đối với làng nghề sản xuất vôi hàu Lăng Cô, cách đây 2 năm, chính quyền địa phương có đề án xử lý là chuyển đổi nghề cho người dân. Đến nay, đề án này còn nằm trên giấy bởi chưa có kinh phí. Khó khăn hơn cả là giải quyết ô nhiễm ở làng nghề sản xuất gạch ngói Hương Vinh, Hương Toàn, bởi chưa tìm ra phương án mang tính khả thi.

Ông Nguyễn Việt Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường cho rằng, đối với những cơ sở nằm trong Quyết định 64 do doanh nghiệp quản lý thì tiến độ thực hiện xem ra tạm ổn. Nhưng đặc biệt những cơ sở rơi vào đơn vị hành chính quản lý thì việc giải quyết dứt điểm ô nhiễm còn nhập nhằng và tồn tại nhiều bất cập. Một tín hiệu khả quan cho 3 làng nghề này khi cuối năm 2011, Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia khắc phục ô nhiễm và cải thiện môi trường 2012 và nhu cầu 2013-2015 đặc biệt nhấn mạnh ưu tiên cho các làng nghề. 3 cơ sở nói trên đều thuộc nhóm A, nhóm được hỗ trợ tối đa đến 90% kinh phí khắc phục ô nhiễm.

Lộ trình gian nan

Năm 2012 là năm cuối triển khai thực hiện kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng theo Quyết định 64 của Thủ tướng Chính phủ và xây dựng Kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mới giai đoạn đến năm 2020. Trên địa bàn tỉnh, ngoài 3 cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng theo QĐ 64 chưa được xử lý, thời gian gần đây cũng đã xuất hiện nhiều cơ sở mới gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến dân sinh, sản xuất như một số cơ sở, làng nghề sản xuất bún tươi, tinh bột sắn, vật liệu xây dựng, giết mổ gia súc gia cầm...

Xem ra, giải pháp xử lý ô nhiễm ở làng nghề gạch ngói Hương Vinh, Hương Toàn (Hương Trà) đến giờ vẫn còn bế tắc. Trao đổi với lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường thị xã Hương Trà về vấn đề này, được biết, thị xã vẫn chưa có phương án giải quyết, còn theo đề xuất của xã thì chờ... tự giải thể. Ông Trương Văn Vang, chủ lò gạch ngói thôn Nam Thanh, Hương Toàn (Hương Trà) băn khoăn: “Nguồn đất sét nguyên liệu đã cạn, nhiều nhất chỉ có thể sản xuất được thêm một năm nữa. Nếu Nhà nước không quan tâm hỗ trợ tạo điều kiện về nguyên liệu, công nghệ để duy trì nghề truyền thống thì tự khắc một thời gian ngắn nữa, 2 cơ sở còn lại tự dẹp bỏ nghề. Nhưng mối lo âu của người dân là vấn đề an sinh cho hàng chục lao động trong làng và nhất là sự thiệt thòi về sau khi nghề truyền thống bị thất truyền”. Các lò gạch ở Hương Vinh một thời phồn thịnh giờ đây cũng lâm vào cảnh điêu tàn. Phải cạnh tranh với hàng loạt cơ sở sản xuất gạch tuynel công nghệ hiện đại và do không có mỏ nguyên liệu, nên gạch ngói ở làng nghề Hương Vinh đang chết dần. Đến nay, ở Hương Vinh chỉ còn khoảng 4 lò hoạt động cầm chừng.

Để xử lý dứt điểm ô nhiễm môi trường ở làng nghề này, chính quyền cần mạnh tay xóa bỏ những lò gạch thủ công gây ô nhiễm, nằm xen lẫn trong khu dân cư, ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép, mua đất sét ruộng làm ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, tránh tạo xung đột trong cộng đồng nhân dân. Ngoài ra, thị xã cần rà soát, thống kê, tổng hợp số lao động liên quan đến hoạt động sản xuất gạch, ngói thủ công để xây dựng kế hoạch đào tạo, chuyển đổi nghề phù hợp. Các điểm ô nhiễm môi trường nghiêm trọng đã tồn tại trong thời gian dài, đòi hỏi phương án giải quyết hợp lý, đồng bộ và nguồn kinh phí lớn. Để giải quyết triệt để các điểm “nóng” đòi hỏi quyết tâm cao của các cấp, các ngành, đơn vị chủ quản và người dân sở tại.

Thời gian tới, Chi cục Bảo vệ môi trường sẽ tiến hành kiểm tra, lấy mẫu phân tích một số cơ sở như Công ty cổ phần Dệt may Huế, Công ty cổ phần In và Dịch vụ Thừa Thiên Huế, chợ Đông Ba; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh các biện pháp thanh tra, kiểm tra, xử phạt nghiêm các cơ sở vi phạm, ngăn chặn nguy cơ phát sinh các điểm ô nhiễm nghiêm trọng mới.

Hoài Thương

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP