12/06/2015 - 17:28

Chưa xây dựng được chính sách, chiến lược

TTH - “Tôm thường xảy ra dịch bệnh khiến người nuôi thua lỗ triền miên là do người dân chưa nắm vững kiến thức nuôi tôm công nghiệp”, bà Phan Thị Thu Hồng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Nuôi trồng thủy sản (NTTS) tỉnh nhận định.

Theo bà Hồng, trong những năm qua, NTTS nói chung và nuôi tôm trên vùng cát ven biển, đầm phá nói riêng đã đóng góp đáng kể cho sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Tuy nhiên, thời gian gần đây dịch bệnh xảy ra ở một số địa phương, ngoài thời tiết diễn biến phức tạp, thì hiểu biết về kiến thức nuôi tôm người dân tuy có cải thiện nhưng vẫn rất hạn chế, nên bị động trước tình trạng dịch bệnh xảy ra.

Bà nghĩ như thế nào khi cho rằng, hiện một số vùng nuôi tôm ở Thừa Thiên Huế gần như người nuôi “trắng” kỹ thuật?

Trước diễn biến ngày càng phức tạp của môi trường, thời tiết, khí hậu, yêu cầu người nuôi tôm cần có đủ kiến thức để ứng phó kịp thời, phù hợp với tình hình dịch bệnh trên con tôm.

Người nuôi chưa được sàng lọc về mặt bằng trình độ nên họ thường chưa đủ khả năng tiếp nhận kiến thức của người truyền đạt, dẫn đến ít tập trung, chuyên tâm học và không có điều kiện áp dụng, hay không chịu áp dụng vì thích làm theo kinh nghiệm và quen làm theo tập quán địa phương. Cũng có trường hợp tập huấn nhưng buổi đầu chủ cơ sở đi, buổi sau người trong gia đình đi nên tính hiệu quả áp dụng khoa học kỹ thuật vào thực tiễn chưa cao. Ở một số địa phương, người nuôi còn tâm lý chủ quan, giấu dịch và không tiếp cận thường xuyên với cán bộ kỹ thuật.

Hiện tại, ở vùng nông thôn có khá nhiều chương trình, dự án hay thông qua kênh của công ty để có những buổi tập huấn cho người dân và các địa phương đều có các đại lý bán thức ăn trên địa bàn, có tư vấn về kỹ thuật nuôi thông qua các tờ rơi…Vậy nhưng, việc nắm bắt kỹ thuật của người dân rất kém. Nhược điểm của người nuôi tôm hiện nay là thấy người khác nuôi hiệu quả thì bắt chước nuôi ồ ạt.

Một kênh chuyển giao kỹ thuật chính cho người dân là thông qua các đại lý thức ăn thủy sản. Vậy, ai thẩm định được chuyên môn của đội ngũ này?

Năm 2014, Chi cục NTTS thông qua chương trình khuyến nông phối hợp mở 15 lớp tập huấn với 450 người tham gia về NTTS. Chi cục có chương trình “quan trắc môi trường”, cung cấp thông tin và khuyến cáo kỹ thuật phát sóng trên đài VTV Huế hàng tuần. Đây cũng là một kênh để đưa cán bộ kỹ thuật đến cộng đồng, tạo sự liên kết chặt chẽ với người nuôi. Một tuần có 10 cán bộ kỹ thuật của chi cục về 20 cơ sở (15 cơ sở ở vùng nước mặn và 5 cơ sở vùng nước ngọt), để đưa ra những chỉ số, chỉ tiêu về môi trường, so sánh các chỉ tiêu chuẩn nhằm đưa ra khuyến cáo cho người dân về việc lấy nước cho vùng nuôi.

Các đội ngũ này thường xuất hiện trong các hội nghị khách hàng của các doanh nghiệp, nếu là người nước ngoài thì thông qua Sở Nội vụ, Sở Nông nghiệp&PTNT tỉnh cho ý kiến; còn người trong nước thì gần như không có quy định nào về thẩm định chuyên môn của họ. Đối với các đại lý cấp 1 cung cấp các sản phẩm thức ăn, thú y cơ sở thì đội ngũ chuyển giao kỹ thuật trước đây theo quy định có chứng chỉ tập huấn về NTTS. Hiện nay, họ chỉ được tập huấn về mặt văn bản pháp lý, mang tính quy định như bán các loại thức ăn, thuốc thú y nằm trong danh mục cho phép của Bộ NN&PTNT, không buộc họ phải có chuyên môn về kỹ thuật.

Hiện đội ngũ cán bộ của Chi cục NTTS quá mỏng, chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nghề nuôi tôm, bà nghĩ như thế nào về vấn đề này?

Đúng là đội ngũ cán bộ kỹ thuật của chi cục hiện nay rất mỏng, chỉ chừng 10 người, quán xuyến công tác chuyên môn, NTTS trên địa bàn toàn tỉnh. Chi cục phải phân công, bố trí cán bộ hợp lý nhằm đáp ứng được yêu cầu công việc trong khả năng cho phép. Không chỉ mỏng về lực lượng, đội ngũ cán bộ của Chi cục chưa xây dựng được chính sách, xây dựng chiến lược, quy hoạch định hướng thị trường lâu dài để đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất, trong đó có nghề nuôi tôm.

Như vậy là công tác quản lý trình độ chuyên môn người nuôi tôm đang thả nổi. Theo bà, cần có chiến lược nào cho vấn đề này để người nuôi tôm không chạy theo phong trào, dẫn đến thua thiệt như hiện nay?

Để tránh việc người nuôi tôm chạy theo phong trào, nuôi tự phát dẫn đến thua thiệt, cần khuyến nghị chuyển đổi nuôi xen ghép như ở vùng đầm phá nhằm hạn chế dịch bệnh, tránh nguy cơ rủi ro, mang lại hiệu quả kinh tế. Trước khi nuôi, người dân cần được thẩm định về kỹ thuật, chuyên môn; chính quyền địa phương, cơ quan chức năng cần quản lý chặt chẽ, không nên để người dân nuôi ồ ạt, theo phong trào khi trong tay không có kiến thức NTTS.

Vụ Đông cần tận dụng mặt nước và thử nghiệm thả nuôi mật độ cao hơn đối với nuôi xen ghép nhằm tăng lợi nhuận lên gần bằng nuôi tôm độc canh. Mặt khác, người nuôi cần tìm kiếm các đối tượng nuôi mới, phù hợp môi trường, có định hướng đầu ra nhằm tăng lợi nhuận để khỏi chạy theo mô hình độc canh nuôi tôm, nhiều rủi ro.

Hà Nguyên (thực hiện)

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP