30/09/2015 - 19:40

Doanh nghiệp Huế trước thềm hội nhập - Kỳ 1: Tâm thế sẵn sàng nhưng... chưa vững

TTH - Năm 2015 được xem là “năm của hội nhập”, bởi Việt Nam đã hoàn thành việc ký kết các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới với các nền kinh tế lớn trên thế giới như Hàn Quốc, Liên minh hải quan Nga, Belarus và Kazakhstan; đồng thời, đang trong giai đoạn đàm phán, chuẩn bị ký kết nhiều hiệp định qua trọng: Hiệp định FTA với khối EU sẽ ký trong một ngày rất gần; chuẩn bị kết thúc đàm phán Hiệp định đối tác Kinh tế chiến lược xuyên Thái Bình Dương (TPP) và sắp tới sẽ gia nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC)... đây là thời cơ và cũng là thách thức với các doanh nghiệp (DN) Thừa Thiên Huế (TT Huế).

Chuyên gia Nhật kiểm tra trọng lượng sản phẩm Shushi tại CT CP Phát triển Thủy Sản Huế

Nhiều cơ hội

Hội nhập kinh tế quốc tế ngoài tạo cơ hội lớn cho các DN trong việc mở rộng thị trường, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị kinh tế toàn cầu, việc cắt giảm thuế quan là một thuận lợi giúp nâng cao khả năng cạnh tranh của các DN. Vậy nếu gia nhập, cộng đồng DN TT Huế đứng ở đâu trong nền kinh tế chung của khu vực và thế giới? Theo người đứng đầu Hiệp hội DN tỉnh Nguyễn Mậu Chi, cơ hội xuất khẩu mở rộng cho tất cả các DN nói chung, cộng đồng DN TT Huế nói riêng. Chúng ta có 4-5 lĩnh vực, nhóm hàng xuất khẩu tốt, như: Dệt may, gỗ và các sản phẩm gỗ, thủy sản, khoáng sản. Đó là những nhóm sản phẩm theo xu hướng chung có khả năng tăng được mức xuất khẩu. Nhưng để “nắm” được cơ hội, các DN phải chuẩn bị ngay từ bây giờ về thông tin, tiềm lực cơ sở vật chất, năng lực cạnh tranh, mối quan hệ để “chơi” được trong “sân chơi” chung của các nền kinh tế.
Làm sản phẩm gỗ ngoại thất tại Huwoco
Là đơn vị duy nhất trên địa bàn có hàng thủy sản xuất khẩu vào Nhật Bản, Giám đốc Công ty Cổ phần (CT CP) Phát triển Thủy sản Huế Nguyễn Thanh Túc, lạc quan: “Chúng tôi sản xuất hàng giá trị gia tăng và được thị trường “khó tính nhất thế giới” chấp nhận gần 15 năm nay. Vì vậy, TPP sẽ là cơ hội để công ty có thêm lợi thế cạnh tranh về giá khi xuất khẩu sang thị trường này.
Hiện trên địa bàn tỉnh có hơn 5.200 DN đăng ký kinh doanh, nhưng thực tế, số DN đang hoạt động chỉ chưa đến 4.000 và 99% trong số đó có quy mô nhỏ và siêu nhỏ. Số liệu thống kê cho thấy, 45%/4.000 DN có vốn đăng ký dưới 1 tỷ đồng. Vì vậy, chất lượng tăng trưởng, hiệu quả và sức cạnh tranh của các DN còn thấp.
Cùng chung quan điểm, Giám đốc Công ty Scavi Huế Trần Văn Mỹ cho rằng, tham gia vào TPP là cơ hội lớn đối với ngành dệt may Thừa Thiên Huế khi cả tỉnh đang tập trung xây dựng Huế trở thành trung tâm dệt may của khu vực và nguồn lao động ở đây khá dồi dào. Vì vậy, để tồn tại và phát triển trong sân chơi lớn này, trước mắt DN đang kêu gọi các nhà đầu tư sản xuất hàng phụ trợ dệt may từ các tập đoàn lớn ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Pháp nhằm giảm cước phí vận chuyển và ổn định nguyên phụ liệu sản xuất
Tìm đến các DN tư nhân - nơi được cho là ít chịu tác động của hội nhập, Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Long, chị Lê Thị Phương Thảo tự tin: “Kinh doanh dịch vụ trong lĩnh vực văn phòng phẩm, nên muốn tồn tại, chúng tôi phải có những thế mạnh riêng mà ở đó, các DN dịch vụ lớn của nước ngoài nếu “nhảy” vào cũng khó cạnh tranh. Ví như đối tượng phục vụ là nhỏ lẻ, nên gọi đâu mình đáp ứng ngay; mình cũng hiểu rõ nhu cầu, sản phẩm mà khách hàng cần và sẽ tư vấn, hướng dẫn để khách hàng sử dụng hiệu quả. Qua đó, góp phần giúp hàng Việt cạnh tranh được với hàng ngoại ngay trên sân nhà”.
Lắm thách thức nhưng liệu đã sẵn sàng?
TPP được coi là hiệp định của thế kỷ 21, bởi phạm vi và mức độ cam kết sâu rộng. Tuy nhiên, đối với DN, ngành hàng, lợi ích cũng không tự đến. Ngay đối với những ngành hàng được xem là lợi thế khi gia nhập TPP cũng có thể vấp phải không ít rào cản.
Theo khảo sát của Hiệp hội DN tỉnh, phần đông các doanh nghiệp được hỏi rất hạn chế các kiến thức về hội nhập DN “có nghe nói” nhưng thực sự biết sâu về TPP hay AEC... là rất ít.
Ví như, dệt may phải đảm bảo nguyên tắc xuất xứ (từ sợi trở đi) để được áp thuế 0% của nước thành viên nhập khẩu. Mặt khác, trong tổng số 30 DN dệt may trên toàn tỉnh, hiện chỉ có khoảng 30% DN làm hàng FOB (mua nguyên liệu, tự sản xuất và bán hàng trực tiếp không qua trung gian), số còn lại chủ yếu là sản xuất dưới hình thức gia công. Như vậy, đối với DN sản xuất gia công có thể yên tâm khâu nguyên liệu, còn DN FOB phải thay đổi chiến lược sản xuất và chủ động hơn trong khâu sử dụng nguyên liệu để đáp ứng yêu cầu và các quy tắc chung. Giám đốc điều hành CT CP Dệt may Huế - HUEGATEX Nguyễn Thanh Tý thừa nhận: “Hội nhập đang đến nhưng DN vẫn chưa sẵn sàng, vẫn chần chừ chưa dám ra “biển”. Biết như vậy là mất cơ hội, nhưng để “nhảy vào” thì mình chưa đủ lực: từ vốn liếng, kinh nghiệm, con người đến khoa học kỹ thuật, công nghệ”...
Đại diện một DN sản xuất ngành hàng đặc sản Huế chỉ thẳng thực tế: “Thuận lợi chưa thấy, nhưng chắc chắn sẽ khó cạnh tranh với các sản phẩm cùng phân khúc của các nước trong khu vực. Chưa kể tư tưởng “sính ngoại” của phần đông người tiêu dùng khi hàng loạt sản phẩm bánh kẹo từ nước ngoài ồ ạt “tràn” vào trong tương lai gần. Thế nên, chúng tôi cảm thấy e ngại nhiều hơn”.
Hội nhập không phải là câu chuyện mới. Nhưng trước “ngưỡng cửa” lần này, bên cạnh một số DN chủ động đối phó với thách thức, giành cơ hội, thì vẫn có không ít DN lúng túng, thụ động. Một vị lãnh đạo DN hoạt động trong lĩnh vực chế biến gỗ xuất khẩu bày tỏ: “Không thờ ơ với hội nhập nhưng quan tâm thì chưa đúng mức”. Nguyên nhân do lĩnh vực chế biến gỗ xuất khẩu của đơn vị hiện đang được hưởng thuế suất 0%. Vì vậy, đầu ra không cạnh tranh và nguồn gỗ nguyên liệu của CT được lấy 100% trong nước nên không gặp rào cản, do đảm bảo được nguồn gốc hợp pháp, vị này cho biết.
Bên cạnh đó, có không ít DN cho rằng, công tác chuẩn bị hội nhập chỉ dành cho các “ông lớn”, chứ với DN tư nhân thì đến đâu hay đó; hoặc mình là DN siêu nhỏ nên không có phần trong “miếng bánh” hội nhập.
 

Liên Minh

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP