26/10/2015 - 15:25

Giáo dục quyền sở hữu trí tuệ thông qua hoạt động ngoài giờ

TTH -   “Hiện tượng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT) đang ngày càng phổ biến trong xã hội và ngay cả trong môi trường giáo dục đại học - nơi được xem là một trong những cái nôi sinh ra các thành quả sáng tạo cần được bảo hộ quyền SHTT, nơi sử dụng nhiều đối tượng được bảo hộ quyền SHTT lại là nơi dễ dẫn đến xâm phạm quyền SHTT”, thạc sĩ Phạm Thị Thuý Hằng, giảng viên Khoa Tâm lý - Giáo dục, Trường đại học Sư phạm (ĐHSP), Đại học Huế nói.

Thực nghiệm hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp “Tuyên truyền về quyền SHTT qua hình thức sân khấu hoá và trò chơi” tại Trường ĐHSP Huế

Chưa được quan tâm đúng mức

Theo ThS. Phạm Thị Thuý Hằng, sự ra đời của Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) được xem là một bước tiến dài trong việc đảm bảo thực thi quyền SHTT của Việt Nam, tuy nhiên việc thực thi SHTT ở nước ta vẫn còn nhiều hạn chế, tình trạng xâm phạm SHTT vẫn còn khá phổ biến và ngày càng phức tạp. “Không chỉ người dân chưa nhận thức về SHTT, mà cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp cũng chưa coi trọng vấn đề SHTT. Là một trong những địa chỉ quan trọng cần xây dựng môi trường văn hóa SHTT, tuy nhiên, ở rất nhiều trường đại học, sự hiểu biết hạn chế về SHTT dường như không chỉ phổ biến ở sinh viên mà với cả nhiều cán bộ, giảng viên. Gần đây nhiều hành vi xâm phạm quyền tác giả trong các lĩnh vực biên soạn giáo trình, luận văn, luận án, nghiên cứu đề tài khoa học đã xảy ra ở một số trường đại học gây bức xúc trong giới khoa học và dư luận xã hội”, ThS. Phạm Thị Thuý Hằng nhìn nhận.

“Một lần, mình gặp một em sinh viên nam Trường ĐHSP Huế đang chờ để photo cuốn sách “English Grammar in Use”, tác giả Raymond Murphy, NXB Thanh niên. Mình đã bắt chuyện với em và được biết sinh viên rất thường xuyên đi photo sách với số lượng lớn đủ cho cả một lớp học. Mình hỏi: “Em có biết, em chỉ được photo 1 bản đọc theo quy định của Luật SHTT không?” và nhận được câu trả lời: “Em không hề biết điều đó. Em nghĩ vấn đề SHTT chỉ áp dụng cho lĩnh vực công nghiệp, thương mại, dịch vụ, hàng hóa,... sinh viên chúng em không cần thiết phải nắm Luật SHTT”, ThS.Thuý Hằng kể ra một ví dụ. Theo ThS.Thuý Hằng, các trường đại học đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc triển khai chính sách của Nhà nước về đào tạo, phổ biến, nâng cao kiến thức và nhận thức của cá nhân và tổ chức trong xã hội về SHTT. Là một trong những địa chỉ quan trọng cần xây dựng môi trường văn hóa SHTT, tuy nhiên, ở rất nhiều trường đại học, sự hiểu biết hạn chế về SHTT dường như không chỉ phổ biến ở sinh viên mà với cả nhiều cán bộ, giảng viên. Vấn đề giáo dục quyền SHTT nhằm nâng cao nhận thức, bồi dưỡng thái độ, rèn luyện hành vi phù hợp với Luật SHTT cho học sinh - sinh viên hiện nay hầu như chưa được quan tâm đúng mức hầu khắp các trường phổ thông, trung cấp, cao đẳng, đại học ở Việt Nam. Trong khối các trường sư phạm, việc giảng dạy, giáo dục quyền SHTT, Luật SHTT vẫn chưa được phổ biến rộng rãi mặc dù sinh viên sư phạm cũng là đối tượng rất quan trọng cần được hướng tới nâng cao nhận thức về SHTT. 

“Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGD NGLL) đóng vai trò rất quan trọng trong việc nâng cao nhận thức, hình thành thái độ, rèn luyện hành vi cho sinh viên. Chính vì thế, việc tổ chức HĐGD NGLL nhằm giáo dục quyền SHTT cho sinh viên là một hướng nghiên cứu mới và mang ý nghĩa thiết thực”, ThS. Thuý Hằng khẳng định.

Hiểu để có thái đứng xử đúng đắn

Để thực hiện đề tài nghiên cứu này, ThS.Thuý Hằng và cộng sự đã tiến hành khảo sát trên 50 giảng viên và 200 sinh viên về thực trạng giáo dục quyền SHTT cho sinh viên thông qua hình thức tổ chức HĐGD NGLL ở Trường ĐHSP Huế. Kết quả cho thấy, phần lớn giảng viên và sinh viên đã nhận thức đúng đắn sự cần thiết và mục đích giáo dục quyền SHTT cho sinh viên, tuy nhiên phần lớn sinh viên vẫn chưa có hiểu biết đầy đủ về quyền SHTT. Khảo sát cũng cho thấy, việc giáo dục quyền SHTT cho sinh viên chưa bao giờ được tiến hành qua các HĐGD NGLL ở Trường ĐHSP Huế.

Từ thực tế đó, nhóm tác giả đã xây dựng quy trình tổ chức và thiết kế HĐGD NGLL thông qua hình thức gần gũi và thú vị với sinh viên như: cuộc thi “Hiểu biết về Luật SHTT, quyền SHTT” và “Tuyên truyền về quyền SHTT qua hình thức sân khấu hoá và trò chơi”. Nhóm nghiên cứu tiến hành thực nghiệm trên đối tượng sinh viên hệ chính quy của Trường ĐHSP Huế và kết quả thực nghiệm đã phản ánh việc tổ chức HĐGD NGLL nhằm giáo dục quyền SHTT cho SV bước đầu phát huy hiệu quả. “Qua quá trình nghiên cứu và kết quả thực nghiệm cho thấy, nếu thiết kế và tổ chức HĐGD NGLL với nội dung SHTT một cách phù hợp với điều kiện, đặc điểm nghề nghiệp và năng lực của SV sẽ nâng cao nhận thức, bồi dưỡng thái độ và rèn luyện hành vi phù hợp với Luật SHTT; đồng thời khuyến khích hoạt động sáng tạo trong học tập, nghiên cứu của SV; góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở Trường ĐHSP Huế”, ThS.Thuý Hằng nói.

“Sinh viên sư phạm tương lai sẽ là đội ngũ nhà giáo, chính đội ngũ này sẽ là lực lượng cơ bản giúp SHTT đến gần hơn với người dân và góp phần quan trọng trong việc giáo dục quyền SHTT cho cộng đồng. Do đó, việc hiểu biết về quyền SHTT sẽ khuyến khích, thúc đẩy hoạt động sáng tạo cho SV ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Thông qua hoạt động này, sinh viên sẽ được trang bị các kiến thức để từ đó nâng cao ý thức tôn trọng các sáng tạo của cá nhân và của cộng đồng; biết khai thác hợp pháp chính các sáng tạo đó và bảo vệ và chống xâm phạm quyền SHTT, đó là điều mình tâm đắc nhất khi thực hiện đề tài này”, ThS.Thuý Hằng chia sẻ.

Quy trình tổ chức và HĐGD NGLL do ThS.Thuý Hằng cùng cộng sự nghiên cứu và thiết kế có khả năng áp dụng trong thực tiễn giáo dục ngoại khóa cho học sinh - sinh viên các trường phổ thông, trung cấp, cao đẳng, đại học trên địa bàn tỉnh nhằm giáo dục quyền SHTT cho học sinh, sinh viên. Nội dung của đề tài cũng sẽ là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị cho giảng viên, sinh viên, giáo viên, học sinh các trường. Đặc biệt, đề tài góp phần quan trọng trong việc triển khai chính sách của nhà nước về đào tạo, phổ biến, nâng cao kiến thức và nhận thức của cá nhân và tổ chức trong xã hội về SHTT.

Đỗ Ngọc

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP