Kinh tế Xây dựng - Giao thông

04/11/2013 - 05:21

Gỡ hai “điểm nghẽn” nền kinh tế - bài 1: Nợ xấu - “bóng ma” chưa hiện hình

TTH - Năm 2013 được các chuyên gia kinh tế nhận định là năm nền kinh tế tiếp tục khó khăn với hai “điểm nghẽn”: nợ xấu cao, thị trường bất động sản ‘’đóng băng’’... Tuy vậy, đây cũng là năm được cho là có cơ hội đối với các doanh nghiệp (DN) mạnh và cơ hội tái cơ cấu DN. Vấn đề là làm thế nào để giải quyết các “điểm nghẽn” nói trên đối với nền kinh tế?

Dù tỷ lệ công bố chính thức không quá lớn, song một trong số “điểm nghẽn” nan giải đối với nền kinh tế Thừa Thiên Huế trong năm 2013 là nợ xấu của hệ thống ngân hàng trên địa bàn.

Số liệu chưa phản ánh chính xác

Tính đến thời điểm cuối tháng 10/2013, nợ xấu chính thức của 24 ngân hàng trên địa bàn gần 500 tỷ đồng, chiếm hơn 3% trong tổng dư nợ. “Điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay của 3 “nhà băng” lớn VietinBank, Vietcombank, Agribank là khách sạn cao nhất Huế (Hoàng Cung-Imperia Hue) vì nợ xấu lên đến 270 tỷ đồng mà chưa gỡ được. Hợp tác xã thương mại dịch vụ Thuận Thành đang nợ VietinBank gần 30 tỷ đồng và nhà băng này vẫn đang loay hoay tìm cách xử lý. Số nợ xấu còn lại nếu chia đều cho 21 ngân hàng còn lại thì bình quân mỗi ngân hàng phải gánh khoảng 10 tỷ đồng nợ xấu. Chúng tôi tốn rất nhiều thời gian để thực hiện nghiệp vụ điều tra riêng với gần 10 ngân hàng trên địa bàn, cuối cùng vẫn nhận được kết quả rất chung chung: “Nợ xấu của ngân hàng chúng tôi vẫn ở ngưỡng cho phép” - Giám đốc một ngân hàng thương mại trên địa bàn cho hay. Qua tìm hiểu riêng về tài chính của toàn hệ thống ngân hàng, tình hình nợ xấu có vẻ lạc quan khi phần lớn đều kiểm soát được dưới 3% tổng dư nợ. Trong số những ngân hàng công bố, chỉ có 3 nhà băng có nợ xấu trên 3%, gồm hệ thống NaviBank (khoảng 6%), SHB (khoảng 9%) và TechcomBank (hơn 5%). Còn lại hầu hết vẫn dưới 3% như hệ thống MB, Sacombank (khoảng 2,5%); ACB, BIDV (gần 3%); VietinBank, VietcomBank (hơn 2%); VPBank (khoảng 2,6%)... Ông Ngô Văn Vinh, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tỉnh phân tích: Nợ xấu chiếm tỷ lệ 3% là mức an toàn theo chuẩn quốc tế, giới hạn được xem là chấp nhận được trong kiểm soát nợ xấu, cũng là mục tiêu mà NHNN đặt ra để rút tỷ lệ chung về đến năm 2015.

Giao dịch ở BIDV Thừa Thiên Huế

Tuy nợ xấu ở mức an toàn, đạt tiêu chuẩn quốc tế, nhưng theo phân tích của các chuyên gia, còn rất nhiều vấn đề đáng lo ngại. Nợ xấu cao sẽ dẫn theo nhiều hệ lụy. Đây cũng chính là điều khiến các ngân hàng sẵn sàng tìm mọi cách, thậm chí cả giấu nợ xấu. Nhìn vào sổ sách của các ngân hàng thì hầu như nợ xấu đều trong ngưỡng cho phép, dưới 3%. Nhưng nhiều chuyên gia nghi ngờ các ngân hàng đã cố tình “làm đẹp” sổ sách và số liệu nợ xấu của các ngân hàng chưa được phản ánh chính xác. Để giảm nợ xấu, nhiều ngân hàng tìm cách đưa tỷ lệ nợ xấu xuống mức thấp (dưới 3%). Họ có thể áp dụng nhiều cách như hỗ trợ giải ngân cho khách hàng để “đảo nợ”, thực hiện giải ngân lòng vòng giữa các ngân hàng hoặc mua “chéo” nợ của nhau… Nợ được phân thành 5 nhóm, từ nhóm 3 đến nhóm 5 mới bị coi là nợ xấu. Nhưng nhờ tái cơ cấu, DN được khoanh nợ, giãn nợ nên nợ nhóm 3 được đẩy lên nhóm 2, nợ nhóm 4 lên nợ nhóm 2. Nợ xấu được giảm đi rõ song bản chất của những khoản nợ đó vẫn không vì vậy mà bớt xấu đi...

Hiếm ngân hàng nào công bố chính xác nợ xấu của mình

Giải pháp điều hành

Thời gian qua, cụm từ “điểm nghẽn của hệ thống ngân hàng” được nhiều chuyên gia nhắc đến khi nói về nợ xấu của các tổ chức tín dụng (TCTD). Ngày 19-9-2013, UBND tỉnh có Thông báo số 97/KH-UBND về xây dựng kế hoạch triển khai đề án xử lý nợ xấu đối với các TCTD trên địa bàn nhằm tạo điều kiện cho các TCTD mở rộng tín dụng với lãi suất hợp lý, góp phần tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh (SXKD), thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện thanh khoản. Phấn đấu đến cuối năm 2015, xử lý cơ bản số nợ xấu hiện nay, kiểm soát có hiệu quả và nâng cao chất lượng tín dụng để góp phần thực hiện thành công mục tiêu đề án cơ cấu lại hệ thống các TCTD giai đoạn 2011-2015 được ban hành theo Quyết định số 254/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Nợ xấu là các khoản nợ khó thu hồi, có khả năng tổn thất, thậm chí mất trắng. Các ngân hàng cho người dân, DN và nhà nước vay để SXKD và tiêu dùng. Khi người vay không trả được nợ đúng hạn, nợ biến thành nợ quá hạn. NHNN phân loại nợ thành 5 nhóm: (1) nợ đủ tiêu chuẩn và quá hạn dưới 10 ngày; (2) nợ cần chú ý, bị quá hạn từ 10 – 29 ngày; (3) nợ dưới chuẩn (gồm nợ quá hạn từ 30 – 89 ngày, đã được cơ cấu lại…); (4) nợ nghi ngờ mất vốn (đã quá hạn từ 90 – 180 ngày, đã tái cơ cấu mà vẫn quá hạn…); (5) nợ có khả năng mất vốn (quá hạn hơn 180 ngày, đã cơ cấu lại mà vẫn quá hạn…). Nợ xấu được định nghĩa là tổng các khoản nợ thuộc nhóm (3) đến nhóm (5).

Theo đó, các TCTD trên địa bàn tổ chức đánh giá lại chất lượng và khả năng thu hồi các khoản nợ, các khoản cấp tín dụng, ủy thác đầu tư để phân loại, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro để có biện pháp xử lý. Trong đó, ưu tiên các khoản nợ xấu không có tài sản đảm bảo (TSĐB), khách hàng vay không còn tồn tại và nợ xấu thuộc nhóm 5; chủ động phối hợp với khách hàng vay để cơ cấu lại nợ, xem xét miễn, giảm lãi để giảm bớt khó khăn cho khách hàng. Tiếp tục đầu tư cho vay, bảo lãnh đối với khách hàng có nợ xấu có khó khăn tạm thời nhưng có triển vọng phục hồi và phát triển tốt. Rà soát, đánh giá lại TSĐB, thỏa thuận với khách hàng bổ sung TSĐB hợp pháp; phối hợp với khách hàng và các cơ quan tổ chức liên quan hoàn thiện hồ sơ pháp lý đối với những món vay, TSĐB chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý. Tích cực đôn đốc thu hồi nợ, xử lý TSĐB, bán nợ xấu cho các công ty quản lý tài sản, công ty mua bán nợ. Tăng cường trích lập dự phòng rủi ro để tạo nguồn xử lý nợ xấu. Kiên quyết chấm dứt hoạt động, sáp nhập, giải thể các điểm giao dịch, phòng giao dịch kinh doanh không hiệu quả. Hạn chế nợ xấu phát sinh trong tương lai, nâng cao năng lực quản trị, điều hành, công tác kiểm soát nội bộ...

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Trường Lưu phân tích: “Nợ xấu ảnh hưởng đến sự tồn tại và phát triển của các ngân hàng. Tuy nhiên, nếu ngân hàng cố tình che giấu nợ xấu thì càng khó giải quyết. Nó chẳng những không phản ánh đúng thực trạng của hệ thống ngân hàng mà còn ảnh hưởng đến nguồn cung vốn cho cả nền kinh tế. Do đó, nếu nhìn nhận đúng về nợ xấu, các ngân hàng sẽ biết được điểm đứng, điểm xuất phát thực tế để tìm ra thuận lợi, khó khăn; từ đó, đưa ra giải pháp phù hợp. Trên cơ sở đó thực hiện giải pháp cơ cấu nợ một cách hiệu quả nhất”. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu: Các ngân hàng cần phải nghiêm túc xem xét lại việc cơ cấu lại nợ cho các khách hàng của mình trên cơ sở tình hình tài chính cụ thể của họ và xác định lại khả năng trả nợ để cơ cấu lại nợ. Qua đó, vừa phản ánh đúng thực trạng nợ xấu của mình, đồng thời tạo điều kiện để những khách hàng trả được nợ và vay vốn mới, tránh phát sinh nợ xấu. Hiện nay, rất nhiều khoản nợ xấu được bảo đảm bằng bất động sản, trong khi thị trường bất động sản lại đang rơi vào trầm lắng.

Kỳ 2: Tìm kịch bản cho thị trường bất động sản ở Huế

Bạch Quang

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP