Kinh tế Khoa học - công nghệ

15/07/2012 - 07:11

Gỡ rối cho... rác thải

TTH - Mặc dù đã được phê duyệt Quy hoạch hệ thống thu gom, xử lý chất thải rắn (CTR) của tỉnh đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 cách đây gần 4 năm, nhưng đến nay, việc triển khai xây dựng hệ thống thu gom, xử lý CTR vẫn còn chậm trễ.

Cái khó bó cái khôn

Chỉ riêng địa bàn T.P Huế đã được thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt đạt trên 90%, thì ở các vùng ven đô, khu vực nông thôn, rác thải nằm nhan nhản dọc đường lớn, đường nhỏ, bãi đất trống, ao, hồ, ven sông... vẫn là thực trạng “thường ngày ở huyện”. Quy mô gây ô nhiễm môi trường sống, cảnh quan cũng đang phát triển diện rộng.
 

Mặc dù đến nay, việc phân loại, tái chế, tái sử dụng CTR sinh hoạt trên địa bàn chưa hiệu quả, nhưng sẽ được chú trọng ưu tiên trong vài năm tới

 
Hiện nay, việc xử lý CTR sinh hoạt trên địa bàn tỉnh chủ yếu bằng giải pháp chôn lấp. Ngoài 2 bãi chôn lấp CTR sinh hoạt hợp vệ sinh của tỉnh do Công ty TNHH NNMTV Môi trường và Công trình đô thị Huế (gọi tắt HEPCO) quản lý tại 2 điểm là Thủy Phương (thị xã Hương Thủy) và Lộc Thủy (Phú Lộc), còn có một số bãi chôn lấp hở, không hợp vệ sinh được quy hoạch tại các trung tâm huyện, lỵ. Đó là chưa kể vô số các bãi rác nhỏ, tự phát gần các ao hồ, sông suối đang là nguồn gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
 
Theo đánh giá của Chi cục Bảo vệ môi trường, mấy năm nay, một số địa phương đã bắt tay quy hoạch bãi rác, lo thu gom, vận chuyển... nhưng vẫn chưa đến nơi đến chốn. Hầu hết các địa phương chưa chú trọng đến quản lý CTR trong quá trình quy hoạch đô thị, phát triển kinh tế - xã hội. Từ đó, dẫn đến tình trạng thiếu đồng bộ, quản lý CTR không theo kịp sự phát triển của đô thị. Các huyện, thị xã, như Phú Lộc, Hương Thủy, Hương Trà, Phong Điền và một phần của huyện Phú Vang đã hình thành các tổ thu gom, vận chuyển CTR sinh hoạt. Tuy nhiên, với địa thế phức tạp, dân cư phân bố không đồng đều, kinh phí hạn hẹp, nên hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý gặp nhiều khó khăn bất cập. Hai huyện miền núi Nam Đông và A Lưới đã có bãi chôn lấp, xe cuốn ép, nên việc giải quyết bài toán rác thải tại 2 địa phương này hiện chỉ cần tăng cường hỗ trợ thu phí, vận chuyển.
 
Theo ông Nguyễn Việt Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường, TP Huế có hệ thống hạ tầng cơ sở tốt hơn so với các huyện, lại được hỗ trợ kinh phí thu gom, vận chuyển, thậm chí được hỗ trợ với mức “dễ thở”, thì không lý gì các huyện lại phải chịu thiệt thòi. Đó cũng là nguyên nhân khiến lâu nay các địa phương, nhất là ở vùng xa thường kêu ca tình trạng rác không thể vận chuyển đi xử lý, để ứ động gây ô nhiễm môi trường, làm xấu đi hình ảnh làng quê trong xanh, yên bình. Để hoạt động thu gom, vận chuyển, xử lý CTR sinh hoạt vận hành hiệu quả, các địa phương cần được hưởng cơ chế chính sách, nguồn hỗ trợ tài chính hợp lý.
 
Việc quy hoạch hệ thống thu gom, xử lý CTR ở các địa phương muốn hoạt động tốt và lâu dài cần phải được nghiên cứu toàn diện các mặt xã hội, văn hoá, lịch sử, kinh tế, địa lý, khoa học công nghệ. 
 
Bắt tay “gỡ rối”
 
Mới đây, UBND tỉnh phê duyệt đề án thu gom, xử lý CTR sinh hoạt của tỉnh đến năm 2015, định hướng đến năm 2020. Đề án tập trung giải quyết CTR sinh hoạt tại các huyện, thị xã, đặc biệt là khu vực nông thôn và vùng đầm phá. Đây là tín hiệu đáng mừng để bắt đầu xây dựng hệ thống thu gom, xử lý CTR trên địa bàn có bài bản, đồng bộ hơn, đảm bảo xử lý triệt để, tái chế, tái sử dụng chất thải, hạn chế chôn lấp, nâng cao hiệu quả công tác xử lý CTR, đặc biệt là chất thải nguy hại.
 
Mục tiêu đến năm 2015, có trên 95% tổng lượng CTR sinh hoạt nội thị các đô thị được thu gom và xử lý đảm bảo môi trường, trong đó 60% được tái chế, tái sử dụng, thu hồi năng lượng hoặc sản xuất phân hữu cơ; 70% tổng lượng CTR sinh hoạt phát sinh tại nông thôn, khu vực đầm phá và 80% tại các làng nghề được thu gom và xử lý đảm bảo môi trường. Mục tiêu của đề án cũng từng bước tăng tỷ lệ thu gom CTR công nghiệp, y tế, xây dựng lên cao hơn so với hiện tại; 50% các đô thị lớn của tỉnh có công trình tái chế CTR sinh hoạt; giảm 50% khối lượng túi ni lông sử dụng tại các siêu thị, trung tâm thương mại, các cụm dân cư tập trung so với năm 2011...
 
Tổng vốn dự kiến huy động để thực hiện đề án thu gom, xử lý CTR sinh hoạt của tỉnh đến năm 2015, định hướng đến năm 2020 khoảng 1.093 tỷ đồng; trong đó, vốn ngân sách nhà nước các cấp hơn 509 tỷ đồng, vốn doanh nghiệp 465 tỷ đồng và nguồn đóng góp của nhân dân, các tổ chức hợp pháp khác hơn 118 tỷ đồng.
Đề án cũng đã xây dựng các nhiệm vụ cụ thể cho từng năm, từng giai đoạn. Trong đó, năm 2012 bắt tay triển khai các dự án đầu tư xây dựng các bãi chôn lấp hợp vệ sinh tại huyện Quảng Điền và Phú Vang. Các địa phương xây dựng và hoàn thiện dự án thu gom CTR, để bước đầu hình thành mạng lưới thu gom tại các phường, xã, thị trấn gắn kết với hoạt động vận chuyển, xử lý của HEPCO đến các khu liên hợp xử lý, bãi chôn lấp hợp vệ sinh trong tỉnh. Năm 2013, các địa phương hoàn thành việc đầu tư các bãi chôn lấp CTR sinh hoạt hợp vệ sinh theo quy hoạch; đầu tư phương tiện, thiết bị, dụng cụ... phục vụ thu gom, vận chuyển, vận hành bãi chôn lấp và hoàn thiện mạng lưới thu gom, vận chuyển và xử lý CTR sinh hoạt trên toàn tỉnh.
 
Song song đó, các doanh nghiệp hoàn thành các khu liên hợp, nhà máy xử lý CTR sinh hoạt để hướng đến mục tiêu hơn 60% CTR sinh hoạt được phân loại, tái chế, tái sử dụng. Như vậy, đến năm 2014, các mục tiêu, nhiệm vụ của đề án phải cơ bản hoàn thành và đi vào vận hành quản lý CTR sinh hoạt theo cơ chế thị trường, thu phí theo khối lượng CTR phát sinh.
 
Ngoài chú trọng công tác thu gom, xử lý, để thực hiện có hiệu quả kế hoạch đề ra, trong quá trình thực hiện đặc biệt cần huy động nguồn lực của toàn xã hội, vận động sự tham gia của cộng đồng, vai trò trách nhiệm của các tổ chức đoàn thể trong việc giữ gìn vệ sinh môi trường và nhất là vận động mọi người phân loại rác tại nguồn. Bởi, nếu được phân loại rác tại nguồn sẽ tạo thuận lợi cho việc nghiên cứu và thực hiện các giải pháp công nghệ xử lý CTR đạt hiệu quả cao.
 
Bài, ảnh: Hoài Thương
Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP