Kinh tế Khoa học - công nghệ

27/04/2012 - 10:28

Hướng đến mục tiêu tiết kiệm và hiệu quả

TTH - Được thiên nhiên ưu đãi, Thừa Thiên Huế có nguồn tài nguyên khoáng sản dồi dào với trữ lượng lớn, mang lại giá trị kinh tế cao.

Tiềm năng về tài nguyên khoáng sản

Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã phát hiện được 120 mỏ, điểm khoáng sản với 25 loại khoáng sản, tài nguyên nước dưới đất, phân bố đều khắp. Trong đó, chiếm tỷ trọng đáng kể và có giá trị kinh tế là các khoáng sản phi kim loại và nhóm vật liệu xây dựng, ngoài ra còn có nguồn sa khoáng titan với trữ lượng dự báo hơn 7 triệu tấn. Nhóm khoáng sản phi kim và nhóm VLXD là các nhóm có triển vọng lớn nhất của Thừa Thiên Huế, bao gồm pyrit, phosphorit, kaolin, sét, đá ốp lát, đá vôi, đá xây dựng, cát cuội sỏi… Đặc biệt, do cấu tạo địa chất, như thân quặng đá vôi chạy từ Bắc vào Nam, đến khu vực Thừa Thiên Huế là kết thúc, tạo ra một lợi thế cạnh tranh cho ngành sản xuất xi măng, mà đá vôi là nguyên liệu chính. Đa số các khoáng sản phi kim loại này đang được khai thác, phục vụ cho ngành công nghiệp khai khoáng và sản xuất vật liệu xây dựng của tỉnh. Ngoài ra, than bùn có trữ lượng gần 1,7 triệu tấn, tập trung chính ở khu vực Phong Điền và một số nơi, như Phú Vang, Phú Lộc là nguồn tài nguyên được đánh giá có triển vọng phục vụ chế biến phân vi sinh.
 
Các khoáng sản nguyên liệu xi măng, vật liệu xây dựng và một số khoáng chất công nghiệp khác được xem là nguồn tài nguyên khoáng sản có giá trị của địa phương, tập trung chủ yếu ở Phong Điền và Phú Vang với tổng tài nguyên dự báo hơn 38,78 triệu tấn. Riêng huyện Phong Điền, tiềm năng trữ lượng cát trắng chiếm khoảng 3.800 ha. Hiện, có 2 đơn vị đang khai thác, 8 đơn vị đang thăm dò, khảo sát và đang xin cấp giấy phép khai thác. Đáng chú ý là hoạt động chế biến sâu cát trắng để làm ra sản phẩm men-frit của Công ty cổ phần Prime Phong Điền. Công ty CP Prime Phong Điền đang tận dụng nguồn cát trắng ở tầng mặt để sản xuất ra các sản phẩm men-frit như: frit trong, frit đục, frit max, frit đặc biệt với sản lượng 18.000 tấn/năm. Trong tổng sản lượng men frit làm ra, hàm lượng cát trắng chỉ chiếm 40% và 60% còn lại từ các hóa chất khác. Theo lãnh đạo công ty, với trữ lượng cát trắng trên địa bàn khá dồi dào sẽ là nguồn nguyên liệu phục vụ lâu dài cho sản xuất và mang lại giá trị kinh tế cao. Riêng năm 2011, doanh thu của công ty đạt 144,5 tỷ đồng, thu hút 106 lao động với mức lương bình quân 4,5 triệu đồng/người/tháng.
 

Hoạt động khai thác, chế biến để xuất khẩu khoáng sản titan đóng góp vào nguồn ngân sách tỉnh hằng năm đạt cao

 
Khai thác khoáng sản bền vững
 
Bên cạnh việc đóng góp về mặt kinh tế, hoạt động này cũng gây không ít quan ngại đối với môi trường như: ô nhiễm, phá vỡ cân bằng sinh thái… Một số đơn vị khai thác theo kiểu “ăn xổi”, bán quặng thô, gây lãng phí nguồn tài nguyên và xâm hại môi trường, gây sạt lở đất, suy thoái môi trường. Bên cạnh số ít các doanh nghiệp sản xuất lớn đã chú trọng tới bảo vệ môi trường, đa phần các doanh nghiệp chế biến khoáng sản có quy mô nhỏ còn sử dụng phương pháp thủ công, chạy theo lợi nhuận, ít quan tâm tới vấn đề này. Khối lượng chất thải rắn và nước thải từ mỏ gây ô nhiễm ở mức báo động. Các hoạt động khai thác, chế biến quy mô nhỏ đang diễn ra khá phổ biến, phát triển nhiều về số lượng nhưng đóng góp không đáng kể cho phát triển kinh tế của địa phương. Chưa kể, còn nhiều mỏ đá vôi và đá xây dựng khai thác bằng nổ mìn và thủ công. Quy trình khai thác đá còn lạc hậu, không có hệ thống thu bụi.
 
Thời gian qua, tỉnh đã đẩy mạnh thực hiện công tác quy hoạch và phê duyệt một số Quyết định liên quan đến quy hoạch phân vùng phát triển hoạt động thăm dò, khai thác và chế biến khoáng sản đến năm 2015; đất làm vật liệu san lấp đến năm 2015; phê duyệt khu vực cấm hoạt động khoáng sản... Công tác khảo sát lập đề án khai thác trước khi làm các thủ tục đầu tư khai thác, chế biến được quản lý tốt. Nhờ đó đã tránh được các khả năng gây ảnh hưởng như khu vực dự kiến cấp mỏ khai thác không gần khu vực tập trung dân cư, các công trình công cộng lớn của quốc gia; không thuộc đất an ninh quốc phòng, các công trình di tích lịch sử văn hóa; không thuộc khu vực cấm hoặc tạm cấm hoạt động khoáng sản.
 
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có 47 mỏ đang được cấp phép khai thác khoáng sản. Trong đó, UBND tỉnh cấp phép 37 mỏ khoáng sản gồm: than bùn, đá làm vật liệu xây dựng, quặng titan, vàng, sắt, cát trắng; Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép 10 mỏ khoáng sản, gồm: kaolin, titan, đá vôi, đá sét, cát trắng, đá ốp lát, nước khoáng. Ngoài ra, có 12 mỏ được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp giấy phép thăm dò khoáng sản, gồm các loại: cát thạch anh, vàng gốc, đá vôi, đá sét, titan, cát trắng và 7 mỏ được UBND tỉnh cấp phép thăm dò, gồm khoáng sản đá xây dựng.
Để đưa hoạt động khai thác khoáng sản đi vào nền nếp, tỉnh đang tập trung hoàn thành bản đồ quy hoạch khoáng sản chi tiết; mặt khác siết chặt quản lý, cấp giấy phép khai thác khoáng sản trên địa bàn, không cho phép xuất khẩu quặng thô. Mục tiêu là khoáng sản phải được khai thác, chế biến và sử dụng hợp lý, tiết kiệm và hiệu quả; gắn khai thác với chế biến sâu, nhằm nâng cao giá trị và hiệu quả kinh tế của công nghiệp khai khoáng. Giải pháp quan trọng để thực hiện là áp dụng công nghệ tiên tiến trong cả ba khâu: khai thác, vận chuyển và chế biến quặng.
 
Để giá trị sản xuất công nghiệp khai khoáng tăng trưởng bền vững, công tác bảo vệ môi trường sinh thái cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng. Đến nay, đã có nhiều đơn vị đầu tư thiết bị, công nghệ tiên tiến phục vụ khai khoáng, chế biến. Nhờ đó, môi trường khu vực khai thác được bảo đảm, tỷ lệ khoáng sản được thu hồi cao. Tính đến nay, đã có 50 dự án được phê duyệt với tổng số tiền ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường trên 14 tỷ đồng. Một số ý kiến cho rằng, giải pháp cơ bản để hạn chế tối đa các tác động xấu của hoạt động khai thác khoáng sản tới môi trường là phải rà soát lại các văn bản pháp luật để khắc phục những tồn tại, chồng chéo, không đồng bộ và kẽ hở trong khung pháp lý. Về lâu dài, cần nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ sạch, thân thiện với môi trường, phát triển các công nghệ xử lý và tái chế, tái sử dụng chất thải, đặc biệt là đất, đá.
 
Bài, ảnh: Hoài Thương
Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP