19/11/2015 - 14:53

Khoảng cách giàu nghèo của Việt Nam đang gia tăng mạnh

TTH.VN - Khoảng  cách thu nhập giữ nhóm giàu nhất và nghèo nhất trong hơn 2 thập kỷ qua tại Việt Nam vẫn đang tăng lên, từ mức 6,5 lần năm 1994 lên 8,34 lần năm 2004 và tiếp tục tăng lên 9,35 lần trong năm 2012.

Say sưa vì thắng lợi kiểu thành tích

Chia sẻ tại Diễn đàn kinh tế Việt Nam – Tổng kết 30 năm phát triển kinh tế Việt Nam gia đoạn 1986 – 2015) vừa diễn ra sáng nay (19/11), ông Trần Đình Thiên – Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam cho biết, cho dù vẫn còn nhiều thách thức trong phát triển kinh tế - xã hội, nhưng những thành tựu Việt Nam đã đạt được trong những năm qua xét trên nhiều phương diện thực sự là những thay đổi sâu sắc so với 3 thập niên trước.

Cũng theo ông Thiên, Việt Nam đã từng được ví như con rồng tiếp theo của châu Á, với những thành tích kiểu như “đứng ở top đầu” trong các bảng xếp hạng toàn cầu, vị trí thứ 2 trong xuất khẩu cà phê, thứ 3 xuất khẩu lúa gạo hay thứ 4 về xuất khẩu hải sản. “Những thành tích dễ dàng kiểu “tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước hoặc tăng trưởng tín dụng hàng năm đạt hoặc vượt kế hoạch đề ra từ đầu năm”, dễ gây ra tâm lý thỏa mãn và “say sưa vì thắng lợi””, ông Thiên nhận định.

Khoảng cách thu nhập giữ nhóm giàu nhất và nghèo nhất trong hơn 2 thập kỷ qua tại Việt Nam vẫn đang tăng lên. Ảnh minh họa

Theo Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam, có một thực tế đang tồn tại là tăng trưởng năng suất lao động ở Việt Nam đã sụt giảm trong giai đoạn mấy năm vừa qua. Điều này đang dấy lên quan ngại rằng nó sẽ kéo tăng trưởng kinh tế cả nước đi xuống, và Việt Nam có thể đã rơi vào bẫy thu nhập trung bình.

Liên quan đến câu chuyện Việt Nam được nhận định là đang thoát khỏi lạc hậu, ông Thiên cho rằng, trên thực tế, kinh tế Việt Nam chưa thoát khỏi lạc hậu. Theo đó, cơ cấu là chỉ tiêu để đo chất lượng, thay đổi cơ cấu tức là thay đổi chất lượng, song trên thực tế thay đổi cơ cấu Việt Nam chưa dẫn đến thay đổi chất lượng.

“Những yếu tố cốt lõi thay đổi năng suất và chất lượng chưa có, bởi công nghiệp Việt Nam hiện vẫn là gia công, lắp ráp và khai thác tài nguyên. Công nghệ vẫn chưa thoát khỏi lạc hậu, vẫn rất xa so với thế giới. Vậy nên, năng suất lao động của ta trong suốt 20 năm hầu như không thay đổi” – TS. Thiên dẫn chứng.

Khoảng cách giàu nghèo gia tăng

Cũng liên quan đến vấn đề kinh tế của Việt Nam, ông Trần Đình Thiên cho biết, vấn đề vị thế kinh tế của Việt Nam không đơn giản nằm ở xu thế của tăng trưởng năng suất lao động hay tăng trưởng GDP, mà trong giai đoạn này nằm ở điểm xuất phát của Việt Nam thấp hơn so với các quốc gia đi trước.

Theo Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam, mục tiêu tăng trưởng hài hòa của Việt Nam đang có những rủi ro, khi bất bình đẳng gia tăng. Bằng chứng là khoảng cách thu nhập giữ nhóm giàu nhất và nghèo nhất trong hơn 2 thập kỷ qua vẫn trong xu hướng tăng lên, từ mức 6,5 lần năm 1994 lên 8,34 lần năm 2004 và tiếp tục tăng lên 9,35 lần trong năm 2012. Hiện vẫn còn khoảng 70% dân số Việt Nam sống ở nông thôn và sinh kế chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp, có thu nhập thất và đang ngày càng bị thụt lại khi so sánh với thu nhập của dân cư đô thị.

Vị chuyên gia này cũng chỉ ra rằng, tình trạng bất bình đẳng có chiều hướng gia tăng có thể dẫn tới những vấn đề lớn cho Chính phủ trong công tác an sinh xã hội. Hơn nữa, đối tượng chịu ảnh hưởng của bất bình đẳng chiếm tỷ trọng lớn lại là trẻ em, vùng khó khăn, dân tộc thiểu số.

“Thiếu điều kiện phát triển vốn con người có thể khiến Việt Nam gặp rủi ro thiếu nguồn lực trình độ cao ở thế hệ tiếp theo cho phát triển kinh tế. Và bất bình đẳng là một trong những nhân tố quyết định khả năng một nước đang phát triển thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình”, ông Thiên cho biết.

Theo thông tin được các chuyên gia đưa ra tại Hội thảo sáng nay, năng suất lao động thấp và tăng trưởng năng suất lao động tại Việt Nam có xu hướng giảm đang là thách thức cho mục tiêu tăng trưởng dài hạn ở Việt Nam.

Trong những năm 1990, tăng trưởng kinh tế cao đi kèm với tốc độ tăng trưởng năng suất lao động tăng nhanh, nhưng giai đoạn về sau lại chứng kiến tăng trưởng năng suất lao động sụt giảm mạnh. Trong giai đoạn 2000 – 2006, năng suất lao động tăng bình quân gần 6%/năm, giảm xuống còn khoảng 3%/năm trong giai đoạn 2007 – 2013, trong đó, chuyển dịch cơ cấu kinh tế đóng góp 50%.

Ngoài ra, tăng trưởng năng suất lao động của Việt Nam có quan hệ mật thiết với kỹ năng của người lao động. Vì vậy, các nhà tuyển dụng ở Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn trong việc tìm kiếm lao động đủ kỹ năng làm việc mặc dù sẵn sàng trả lương cao.

Theo Vnmedia

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP