09/09/2015 - 18:19

Lối thoát nào cho khủng hoảng di cư ở châu Âu?

TTH - Để chạy trốn khỏi xung đột, khủng bố và đói nghèo ở một số nước Trung Đông và châu Phi, hàng trăm nghìn người di cư đang mạo hiểm mạng sống của mình để tiến vào châu Âu, gây ra cuộc khủng hoảng di cư tồi tệ nhất kể từ thời Chiến tranh Thế giới II.

Châu Âu đang phải đổi mặt với cuộc khủng hoảng di cư nghiêm trọng nhất từ sau Thế chiến II. Ảnh: Theguardian

Khủng hoảng nghiêm trọng

Theo Cao uỷ Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR), dự đoán có khoảng 400.000 người sẽ đổ vào các nước châu Âu trong năm nay, vượt xa con số 217.000 người của năm 2014, và thậm chí con số này có thể tăng lên đến 450.000 hoặc nhiều hơn nữa trong năm 2016. Những người di cư thông qua cửa ngõ phía nam của Liên minh châu Âu (EU) để hướng tới các nước như Đức, Áo hay Thụy Điển, những nơi mà họ cho rằng ở đó, họ có thể có được một cuộc sống tốt đẹp hơn, thoát khỏi tình trạng xung đột, chết chóc và đói nghèo đang xảy ra ở quê hương họ.

Tuy nhiên, hành trình để đến những “miền đất hứa” của những người di cư phải đánh đổi bằng rất nhiều khó khăn và đôi khi là cả mạng sống. Theo thống kê, tổng số người bị chết trong năm 2015 trên các tuyến đường biển của những người di cư lên đến hơn 2300 người.

Gần đây, bức ảnh thi thể của cậu bé 3 tuổi người Syria có tên Aylan Kurdi bị trôi dạt, nằm trên bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ trong một làn sóng nhập cư vào châu Âu được lan truyền trên mạng xã hội và truyền thông đã gây chấn động dư luận toàn thế giới.

Gây bất đồng giữa các nước

Vào ngày 8/9, Phó Thủ tướng Đức Sigmar Gabriel cho biết nước này đủ sức tiếp nhận ít nhất 500.000 người tị nạn/năm trong vài năm tới. Trước đó, Thủ tướng Anh David Cameron dưới sức ép của dư luận đã nhượng bộ khi cam kết tiếp nhận 20.000 người tị nạn Syria trong 5 năm tiếp theo. Tương tự, Tổng thống Pháp Francois Hollande sẵn sàng mở cửa biên giới cho 24.000 người tị nạn.

Tin mới nhất từ ABCNews cũng cho biết, Thủ tướng Australia Tony Abbott ngày 9/9 công bố nước này sẽ tiếp nhận thêm 12.000 người di cư từ Syria, đồng thời chi 31 triệu USD cho các tổ chức hỗ trợ người tị nạn nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng di cư hiện nay.

Tuy nhiên, trái với thiện chí của những nước lớn trên, một số nước Trung Âu, như Hungary, Cộng hòa Czech, Slovakia, Ba Lan… đến giờ vẫn từ chối tiếp nhận thêm người tị nạn.

Rõ ràng, cuộc khủng hoảng người di cư đang gây chia rẽ giữa 28 nước thành viên của khối EU khi mới đây, Tổng thống Pháp Francois Hollande cho biết, một hạn ngạch bắt buộc sẽ được triển khai nhằm tái định cư cho 120.000 người xin tị nạn trên khắp EU và đã vấp phải sự phản đối về ý tưởng áp đặt hạn ngạch chính thức nói trên từ các nước Séc, Slovakia và Romania.

Trước tình hình đó, trong cuộc họp báo ngày 8/9 tại Geneve, Đại diện đặc biệt của LHQ về Di cư Quốc tế lên tiếng chê trách cộng đồng quốc tế, nhất là các nước Trung Đông, đã không làm đủ để giúp ứng phó với cuộc khủng hoảng di cư đang xảy ra ở châu Âu khi đây là một trách nhiệm toàn cầu và cần tất cả các nước ra tay giúp đỡ.

“Hãy chấm dứt cuộc chiến ở Syria”

Cuối tuần trước, hãng tin BBC có bài viết cho rằng, để giải quyết dứt điểm cuộc khủng hoảng trầm trọng này, chính phủ các nước EU cần phối hợp hành động thay vì buộc tội lẫn nhau như hiện nay. Cũng theo BBC, những gì mà chính quyền châu Âu cần phải làm ngay bây giờ là sửa lại điều luật Dublin, đưa ra các hạn ngạch về số lượng người có thể xin tị nạn cao hơn cho các nước thành viên. Song song đó, châu Âu cũng cần kêu gọi các nước khác chung tay giải quyết cuộc khủng hoảng, trong đó có các nước phát triển ở phía Đông như Úc, New Zealand, và các nước châu Á khác.

Ngày 9/9, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Jean-Claude Juncker công bố kế hoạch giải quyết cuộc khủng hoảng tồi tệ hiện nay. Theo đề xuất, 120.000 người tị nạn sẽ được phân phối giữa các nước thành viên EU, với hạn ngạch ràng buộc. Các kế hoạch hệ thống hạn ngạch sẽ phân bổ 60% người di cư đang ở Ý, Hy Lạp và Hungary đến Đức, Pháp và Tây Ban Nha, nguồn tin từ BBC cho biết. Số lượng phân phối cho mỗi quốc gia sẽ phụ thuộc vào GDP, dân số, tỷ lệ thất nghiệp và đơn xin tị nạn đã được xử lý. Quốc gia nào từ chối tiếp nhận người di cư có thể phải đối mặt với các hình phạt tài chính.

Reuters ngày 9/9 cũng đưa tin, Chủ tịch Juncker dự kiến ​​sẽ xây dựng kế hoạch dựa trên các đề xuất trước đó để đối phó với những kẻ buôn người, giúp đỡ nền kinh tế của các nước châu Phi và Trung Đông bằng cách tạo thêm việc làm, hỗ trợ chương trình tị nạn của LHQ và cung cấp những cách di cư an toàn, mà theo như nhận định của một nhà ngoại giao EU thì, “lần này, Ủy ban dường như đang đề xuất một cách tiếp cận toàn diện hơn”.

Tuy nhiên, việc chấp nhận người xin tị nạn dù nhiều đến đâu cũng chỉ là một giải pháp tạm thời. Không một quốc gia hay một liên minh kinh tế nào đủ mạnh để chấp nhận tất cả số người xin tị nạn từ Trung Đông và châu Phi.

Có lẽ giải pháp tối ưu nhất, bền vững nhất, theo như lời cậu bé 13 tuổi người Syria Kinan Masalmeh chia sẻ tại sân ga Budapest, Hungary khi cậu và hàng trăm người xin tị nạn bị cảnh sát nước này chặn lại trên chuyến tàu sang Đức chính là: “Hãy chấm dứt cuộc chiến ở Syria”.

Tố Quyên (Tổng hợp & lược dịch từ BBC, Reuters & ABCNews)

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP