23/12/2015 - 18:21

Nghề thủ công liệu có sống được?

TTH - Ngày nghỉ, bà xã nhờ chở đi chợ. Có lẽ cũng lâu lắm rồi ít khi ra chợ, nhân đây cũng đi để biết thị trường ở tầm… chợ xép. Tai nghe mắt thấy, xin kể câu chuyện dưới đây để xem không biết nên buồn hay vui… 

Làm sản phẩm mây tre đan Bao La. Ảnh: LTuệ

Chả là… trên đường từ chợ về, thấy trên vỉa hè bày bán ngổn ngang rổ, rá, dần, sàng… bằng tre đan. Bà xã vỗ vai báo tôi dừng lại mua cái rổ để lót ổ cho con gà mái bằng gốm trang trí ở nhà. Sau khi chọn được một cái khá đẹp, chắc chắn và phù hợp để trang trí, cô bán hàng nói giá 15 nghìn đồng. Tôi không tin vào tai mình nhưng được cô bán hàng nhắc lại đúng như vậy. Thôi thì thấy đẹp mua thêm một cái để dự trữ kẻo sau tìm không có và cũng được cô nhắc lại: “Bác cho em 30 nghìn đồng”. Hai vợ chồng tôi nhìn nhau lấy tiền ra trả mà không một lời mặc cả. Trả tiền xong lên xe đi còn nghe cô bán hàng nói với bạn bên cạnh: “Từ sáng đến chừ mới có người mở hàng”, cô còn tỏ ý cám ơn chúng tôi.

Về nhà lấy cái rổ ra ngắm nghía và suy ngẫm. Cả hai cái được làm đều đặn, các song đan thẳng tắp, xung quanh viền được buộc dây mây khá chắc chắn. Nhẩm tính chỉ riêng công làm (chắc chắn là làm thủ công) nếu nhanh, khéo tay ít nhất cũng phải làm một buổi. Đó là chưa kể công chẻ, chuốt tre, vót mây, đánh sơn dầu... và tiền mua vật liệu. Tôi nói với bà xã: “Mình mà làm được cái này thì chắc giá gấp mười lần cũng không muốn bán”. Tôi tin là cô bán hàng cũng chỉ là người lấy hàng đi bán, chứ không phải là người làm ra những sản phẩm kia. Và cũng chắc chắn giá của người trực tiếp làm ra sản phẩm nay bỏ mối phải thấp hơn giá mà chúng tôi đã mua.

Đi đến nhiều làng nghề đều nghe các nhà sản xuất, bà con kêu ca nhiều về ế ẩm, giá cả thấp, thiếu tiếp thị, quảng bá… Nói chung là làm để giữ nghề chứ không sống được bằng nghề, chưa nói làm giàu bằng nghề. Chúng ta đã có nhiều chính sách, định hướng, quy hoạch, hỗ trợ các làng nghề thủ công, nhưng có lẽ cũng cần phải có cơ chế tiếp thị, quảng bá để hàng thủ công có thị trường rộng lớn. Có như vậy mới nâng giá cả lên bằng giá trị thật của hàng hóa loại này, góp phần đảm bảo đời sống cho người làm nghề và giữ được nghề truyền thống. Nếu chúng ta chậm thay đổi cách làm thì các nghề thủ công truyền thống sẽ bị mai một và chết yểu chỉ còn là vấn đề thời gian.

NGUYỄN AN HÒA

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP