Chính trị - Xã hội Chính trị - Xã hội

04/01/2016 - 14:06

Người đưa đò trong chiến thắng Thanh Lam Bồ

TTH - Chiến thắng Thanh Lam Bồ, Vinh Thái (Phú Vang) năm 1951 được khắc ghi vào trang sử vàng dân tộc.Trong trận chiến ấy có chàng trai làng bên phá Cầu Hai đến giờ vẫn không nguôi nhớ và vẹn nguyên niềm tự hào. Ông là Phan Duệ, 82 tuổi, hiện sống ở làng Lương Viện, xã Vinh Hưng (Phú Lộc), người không quản ngày đêm vận chuyển lương thực, súng đạn và quân dân từ bờ tây phá Cầu Hai sang, góp công làm nên chiến thắng oai hùng Thanh Lam Bồ.

Ông Phan Duệ bên mô hình trồng tiêu của vườn nhà

Sợ chi sóng gió tàu bay

Từ câu chuyện của các cụ cao niên ở Vinh Hưng, tôi về làng Lương Viện, xã Vinh Hưng tìm gặp ông Phan Duệ, người lái đò bên phá Cầu Hai trong thời điểm kháng chiến chống Pháp vào giai đoạn khốc liệt. Ngôi nhà ông Duệ nằm sâu trong con hẻm bên triền cát, cách bến đò Ba Cây khoảng 500m. Ngày trước, nơi đây là điểm bắn phá của kẻ thù, cũng là điểm tập kết đưa bộ đội Trung đoàn 101 sang đánh trận Thanh Lam Bồ. Dù tuổi cao, nhưng ông Duệ vẫn còn hoạt bát, đặc biệt đôi mắt rất tinh anh. Hỏi chuyện năm xưa, ông nhấp chén trà kể, tuổi thơ ông lớn lên ở quê nhà dày đặc khói bom lửa đạn. Thời điểm sau năm 1950, giặc Pháp dùng máy bay, tàu chiến phong tỏa từ cửa Tư Hiền, lập đồn bốt bao vây, khống chế mọi hoạt động của cán bộ và Nhân dân khu III (Phú Lộc). Pháp còn xây dựng hệ thống ngụy quân ngụy quyền biến khu III thành vùng tạm chiến, làm cho cuộc sống người dân ở đây gian truân trăm bề.

Khi hỏi về trận chiến Thanh Lam Bồ - Vinh Thái vào tháng 7/1951, nơi có người dân làng Lương Viện làm hậu phương, ông Duệ nhẹ nhàng: “Tôi chẳng binh, tướng gì nhưng trận ấy biết khá rõ”. Theo lời ông Duệ, thời điểm ấy, thấy quân chủ lực Trung đoàn 101 về đứng chân ở địa bàn thôn Lương Viện, Pháp lên kế hoạch điều quân, máy bay, tàu chiến nhằm tiêu diệt, đẩy trung đoàn ra biển. Vào tầm chiều trước khi chiến sự xảy ra ở Thanh Lam Bồ, người dân khu vực Lương Viện nhận lệnh đưa quân Trung đoàn 101 sang bờ bên kia phá. Ông là người được lãnh đạo xã Đại Lộc (bấy giờ) xếp vào diện thủ lĩnh nhận lệnh tuyên truyền, vận động sắp xếp đò thuyền ở địa phương tại bến Ba Cây vì ông rành việc sông nước, lại cai đò rong (đi lấy rong trên phá Cầu Hai). Nhiệm vụ tập kết, sắp xếp đò thuyền có thêm ông Đề, ông Trinh, ông Chuyên... (giờ đã mất). Chỉ hơn một giờ sau, hàng trăm bộ cán bộ, chiến sĩ, cùng súng đạn đã cập bờ bên kia phá. Thế nhưng kế hoạch thay đổi, ông Duệ được lệnh chuyển quân trở lại làng Lương Viện hơn 1 giờ sau lại đưa quân trở lại vị trí cũ. Lúc này, giữa phá trời đã tối đen, địch lại pha đèn bắn phá liên tục.

“Phần thì mệt, phần đói, nếu mình buông mái chèo thì số phận hơn 40 chiến sĩ trên đò sẽ lâm vào thế nguy kịch. Nghĩ đến trọng trách nên còn thở là mình còn chèo”- ông Duệ nói. Sức trẻ lúc ấy không chùng bước, một lần nữa ông cùng bàn với bạn đò thay đổi chiến thuật, ngụy trang đánh lạc hướng kẻ thù, đưa súng đạn và quân chủ lực sang bờ an toàn ngay trong đêm kịp giờ đột kích. Sáng hôm sau, dạt đò bên phá, ông Duệ hay tin quân Pháp thất trận, gần 1.000 tên địch bỏ xác và chạy tán loạn...

Vẫn tiên phong giữa đời thường

Trong những năm chiến tranh, ông Duệ cùng bạn chài trở thành giao liên hậu phương vững chắc trên phá Cầu Hai và góp phần cùng bộ đội tổ chức chống càn, phá đường giao thông, vây đồn, diệt ác trừ gian ở địa phương.

Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình ông đi xây dựng cuộc sống mới tại huyện Nam Đông. Gần 20 năm lập nghiệp trên vùng đất mới, ông tạo dựng cuộc sống mới cho các con bằng tính tự lập và tinh thần siêng năng, yêu lao động. Đến giờ, 5 người con của ông đã yên bề gia thất, nhiều người cháu đã thành đạt ở Tây Nguyên và TP Hồ Chí Minh. Riêng vợ chồng ông trở lại quê nhà sống cuộc đời bình dị với ruộng vườn, hoa cỏ; đặc biệt là mê trồng cây tiêu… Ông Duệ nói rằng, để tạo vườn tiêu năm nào cũng sai quả, cho năng suất cao là nhờ “bí quyết” luôn áp dụng các kỹ thuật vào canh tác từ cách chọn giống tiêu, bón phân kịp thời vụ, tưới đủ nước, bón phân hữu cơ…

Ngoài quỹ thời gian lao động, rỗi rãi ông cùng các bạn già trong làng tuyên truyền, vận động con cháu xây dựng tốt nếp sống văn minh, giữ gìn an ninh trật tự; môi trường xóm thôn xanh sạch đẹp, khuyến học, khuyến tài cho con cháu... Ông Duệ thực lòng: “Làm gì, cống hiến được gì cho cộng đồng xã hội là lòng tôi luôn rộng mở”.

Chiến thắng Thanh Lam Bồ, Vinh Thái (Phú Vang) năm 1951 được khắc ghi vào trang sử vàng dân tộc.Trong trận chiến ấy có chàng trai làng bên phá Cầu Hai đến giờ vẫn không nguôi nhớ và vẹn nguyên niềm tự hào. Ông là Phan Duệ, 82 tuổi, hiện sống ở làng Lương Viện, xã Vinh Hưng (Phú Lộc), người không quản ngày đêm vận chuyển lương thực, súng đạn và quân dân từ bờ tây phá Cầu Hai sang, góp công làm nên chiến thắng oai hùng Thanh Lam Bồ.

Bài, ảnh: Minh Văn

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP