Kinh tế Nông nghiệp - Nông thôn

23/08/2012 - 05:01

Nông dân khốn khó vì mất ruộng

TTH - Trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn, việc chuyển đổi đất nông nghiệp sang phát triển các khu công nghiệp, đô thị hoá là điều cần thiết. Tuy nhiên, tại một số địa phương, do việc chuyển đổi thiếu định hướng đã đẩy nhiều nông dân lâm vào cảnh thất nghiệp.

Khó khăn vì thất nghiệp

Chúng tôi trở lại xã Phú Diên (Phú Vang) một ngày giữa tháng 8. Trong khi nông dân nhiều nơi phấn khởi bước vào thu hoạch lúa vụ hè thu thì người dân tại các thôn Kế Sung, Thanh Dương, Mỹ Khánh thuộc xã Phú Diên chỉ biết “khoanh tay” đứng nhìn. Khoảng 120 ha ruộng đã giao hết cho dự án nuôi tôm công nghiệp Phú Diên (DANTCNPD) cách đây hơn bảy năm. Chỉ tay về phía những hồ nuôi tôm có quy mô lớn bị bỏ hoang, bà Lê Thị Cập ở thôn Kế Sung nói: “Trước đây, đó là những cánh đồng lúa khá màu mỡ. Đời sống nông dân nhờ vào việc trồng lúa, bình quân mỗi vụ từ 3 đến 4 tạ/sào. Nghề trồng lúa tuy vất vả, giá cả bấp bênh nhưng góp phần đảm bảo lương lực, người dân không lo nghèo đói”.

 

Vùng đất ruộng bị bỏ hoang sau khi bàn giao cho DANTCNPD

Từ khi giao đất ruộng cho DANTCNPD, thuộc Công ty cổ phần Sông Hương, sau đó bán cho Công ty cổ phần Thương mại Song Phú, đời sống nhiều hộ dân lâm vào cảnh khó khăn vì không có đất trồng lúa. Chúng tôi hỏi vì sao gia đình sẵn sàng giao ruộng cho dự án nuôi tôm công nghiệp? Bà Lê Thị Cập trả lời: “Nghe xã vận động giao đất ruộng cho dự án và hứa tạo điều kiện cho các thành viên trong gia đình được vào làm việc tại khu công nghiệp với mức lương khoảng 1,5 triệu đồng/tháng, tui giao hết 8 sào ruộng để các con có việc làm ổn định. Nhưng điều đó hoàn toàn ngược lại, khi DANTCNPD sau vài vụ nuôi thua lỗ đã bị bỏ hoang từ nhiều năm nay”.

Bà Cập tâm sự: “Từ ngày không có ruộng để trồng lúa, đời sống gia đình ngày càng khó khăn. Hai đứa con đang sức ăn, sức học đành bỏ giữa chừng vào Sài Gòn làm ăn”. Gia đình bà Lê Thị Gái (58 tuổi) ở cùng thôn có hoàn cảnh tương tự. Gia đình bà Gái có 10 sào ruộng đã giao hết cho dự án nuôi tôm. Từ ngày không có ruộng, gia đình bà phải làm thuê đủ nghề, song vẫn thiếu trước hụt sau. Bà Gái lo lắng: “Điều tui lo ngại là các con đang có nguy cơ thất học vì thiếu tiền đóng học phí và các khoản chi phí khác”. Hoàn cảnh gia đình bà Cập, bà Gái cũng là hoàn cảnh chung đối với khoảng 300 hộ dân ở các thôn Thanh Dương, Mỹ Khánh, Kế Sung.

Làm nghề gì khi không còn ruộng?

Những khó khăn của nông dân xã Phú Diên cũng là thực trạng chung đối với nông dân hai phường An Đông, An Tây (TP Huế) và nhiều nông dân có đất ruộng giao cho các dự án phát triển công nghiệp và đô thị hoá. Bởi hầu hết, nông dân trước khi giao đất ruộng cho các dự án phát triển công nghiệp, đô thị đều chưa được các cơ quan chức năng quan tâm đào tạo nghề, giải quyết việc làm ổn định. Các hộ khi nhận tiền đền bù không được tư vấn, hướng dẫn cách làm ăn nên chủ yếu đầu tư sửa chữa nhà ở, mua sắm xe máy, các phương tiện phục vụ sinh hoạt dẫn đến tình trạng thất nghiệp.

Tại phường An Tây (TP Huế), ông Châu Viết Tiệp, Chủ tịch HND phường cho biết, trên địa bàn có hàng trăm ha đất sản xuất nông nghiệp chuyển sang các dự án khu tái định cư như xóm Hành, xóm Gióng và các dự án du lịch, công trình kết cấu hạ tầng. Trên 80% hộ dân sau khi giao đất sinh sống chủ yếu bằng nghề bốc vác, phụ hồ, đúc bờ lô... Năm năm trở lại đây, Hội Nông dân (HND) phường tạo điều kiện cho người dân vay vốn sản xuất kinh doanh với tổng dư nợ khoảng 1 tỷ đồng. Nhưng bình quân mỗi hộ được vay từ 3 triệu đồng đến 15 triệu đồng là rất ít, chỉ đầu tư chăn nuôi vài con dê, lợn, gà quy mô nhỏ, khó ổn định đời sống và phát triển kinh tế gia đình.

Ông Châu Viết Tiệp cho rằng, việc chuyển đổi đất sản xuất nông nghiệp sang phát triển công nghiệp và đô thị hóa là cần thiết. Nhưng trước khi thu hồi đất để chuyển mục đích sử dụng, các cơ quan chức năng cần quan tâm giải quyết việc làm ổn định cho người dân. Đối với chính quyền địa phương cần tổ chức khảo sát, nắm bắt nhu cầu việc làm, đồng thời phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức đào tạo nghề cho người dân. Các đơn vị có dự án phát triển sản xuất tại địa phương cần tạo điều kiện cho người dân tham gia làm việc; tùy thuộc vào khả năng, trình độ của từng người để bố trí công việc phù hợp. HND tỉnh quan tâm tạo điều kiện cho nông dân tham quan, học tập các mô hình mới có hiệu quả để ứng dụng vào địa phương... Có ý kiến cho rằng, để đảm bảo an ninh lương thực, không nên chuyển đổi những vùng đất ruộng màu mỡ, sản xuất hiệu quả đưa vào quy hoạch phát triển công nghiệp và đô thị hoá.

Theo HND tỉnh, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương trước khi thu hồi đất sản xuất chuyển giao cho các dự án, cần khảo sát nhu cầu nghề nghiệp, phối hợp với Trung tâm để tổ chức đào tạo và giải quyết việc làm cho người dân. Đối với các dự án treo, không khả thi, sớm thu hồi giao lại cho dân sản xuất, ổn định cuộc sống.

Hoàng Triều

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP