Y tế - Sức khỏe Y tế - Sức khỏe

26/12/2011 - 09:59

Ông dân số

TTH - Ai từng làm công tác dân số giai đoạn mà ông Mai Kỷ làm bộ trưởng đều có chung một tình cảm với sự cảm phục và tự hào ông là bộ trưởng là tư lệnh trên mặt trận dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ). Có thể nói đây là giai đoạn để lại nhiều dấu ấn trên lĩnh vực dân số.

Sinh ra trong một gia đình có 02 bộ trưởng, 1 thứ trưởng. Mỗi người được Đảng, Nhà nước phân công những công việc khác nhau nhưng đều hoàn thành nhiệm vụ xuất sắc. Người mà tôi trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, làm việc là Giáo sư Bộ trưởng Mai Kỷ, gốc gác của ông là dân luyện kim, nhưng hình như ông sinh ra là để làm dân số. Tôi nói vậy không quá lời, ông là người thiết kế mô hình, bước đi cụ thể của công tác dân số Việt Nam. Ông Mai Kỷ coi công việc dân số là một nghề, vấn đề là phải luyện tay nghề để tạo ra chất lượng và hiệu quả của công tác dân số-kế hoạch hóa gia đình. Ông Mai Kỷ khẳng định, để công tác dân số có chất lượng, hiệu quả thì việc đầu tiên là phải bằng mọi cách tư vấn cho lãnh đạo từ Trung ương và địa phương, cả hệ thống chính trị phải hiểu đầy đủ, đổi mới cách nghĩ, cách làm dân số. Công tác dân số không đồng nghĩa với số dân thống kê hàng năm do Tổng cục Thống kê thực hiện. Công tác dân số là đầu vào của mọi chương trình kinh tế - xã hội của đất nước, của các địa phương. Dân số và phát triển, dân số với chất lượng sống của cộng đồng; ổn định qui mô dân số dẫn đến mức tăng trưởng GDP. Ông Mai Kỷ thành công trong việc tham mưu cho lãnh đạo một kịch bản của công tác dân số của đất nước trong thời gian dài hạn. Công tác dân số lần đầu tiên được Chính phủ đưa vào chương trình mục tiêu của quốc gia và được đầu tư tương xứng với những nhu cầu về nguồn lực cho công tác DS-KHHGĐ. Đây là bước đi mang tính chiến lược của công tác DS-KHHGĐ góp phần thúc đẩy sự phát triển cao hơn, vững chắc hơn. Một thành công nữa của ông Mai Kỷ là xây dựng bộ máy chuyên trách từ Trung ương đến cơ sở có chuyên môn và có tâm huyết với công việc dân số. Đặc biệt xây dựng lực lượng cộng tác viên ở thôn, bản, tổ dân phố là lực lượng tự nguyện, chỉ có tiền hỗ trợ cho cộng tác viên có vài chục ngàn, họ được bồi dưỡng, trang bị kiến thức cơ bản, đây là lực lượng quan trọng, và mang lại hiệu quả của công tác DS-KHHGĐ; họ là lực lượng đã tạo nên sự khác biệt giữa công tác DS-KHHGĐ và các công tác khác. Qua thực tế tại địa phương, cơ cấu tổ chức bộ máy làm công tác DS- KHHGĐ mà Bộ trưởng Mai Kỷ cùng các đồng nghiệp xây dựng trước đây đã phát huy được vai trò của mình trong việc trực tiếp tham mưu kịp thời cho các cấp ủy Đảng và chính quyền trong việc lãnh chỉ đạo đối với công tác DS- KHHGĐ và huy động được sức mạnh của cả hệ thống chính trị vào cuộc để thực hiện công tác DS-KHHGĐ.

Bộ trưởng Mai Kỷ là người trung thực, tâm huyết, ông luôn đặt công việc nhà nước làm hàng đầu. Ông cương quyết chống tham ô, lãng phí, phiền hà với cơ sở.

Cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt từng nói rằng: “Giao nhiệm vụ, giao tiền cho đồng chí Giáo sư bộ trưởng Mai Kỷ quản lý là Chính phủ đã nhìn mặt gửi vàng”. Ông Mai Kỷ đã không phụ lòng tin của Đảng, Chính phủ và của nhân dân. Thành quả của công tác DS-KHHGĐ được cân đo đếm rõ ràng: Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên từ 1,7% ( giai đoạn 1989-1999) xuống còn 1,2% (giai đoạn 1999-2009). Số con trung bình của cặp vợ chồng từ 4 con nay chỉ còn 2 con (năm 2010) và đã đạt mức sinh thay thế. Cách đây 20 năm, các nhà khoa học đã dự báo dân số Việt nam sẽ đạt mức 105 triệu người vào năm 2010. Như vậy, do làm tốt công tác DS-KHHGĐ mà 20 năm qua Việt Nam đã “tránh sinh” được 18 triệu người, điều đó có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước nói chung và nâng cao mức thu nhập bình quân đầu người nói riêng.

Từ thực tế sinh động trong thời gian làm Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc gia Dân số của Giáo sư Mai Kỷ, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm: Trước hết là có sự quan tâm, sự cam kết chính trị của cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp với công tác DS-KHHGĐ. Thứ hai là phải có bộ máy am hiểu công việc, chủ động sáng tạo, biết đặt lợi ích quốc gia trên lợi ích của bản thân, phải có cơ chế cụ thể, chức năng nhiệm vụ rõ ràng, dễ hiểu, dễ nhớ, dễ tổ chức thực hiện. Thứ ba là phải chỉ đạo quyết liệt, phát hiện nhân tố mới, cán bộ trẻ có triển vọng. Thứ tư là phải được đầu tư nguồn lực tương xứng, triệt để chống tham ô lãng phí, rõ ràng minh bạch, chống phiền hà đối với dân; Thứ năm là phải biết lồng ghép, kết hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp tạo ra sức mạnh tổng hợp; Ông nhấn mạnh: Làm bộ trưởng hoặc người đứng đầu thì phải có tính quyết đoán cao, và muốn quyết đoán chính xác phải hiểu tường tận công việc và cán bộ. Giáo sư Mai Kỷ xứng đáng là Bộ trưởng, tư lệnh trên mặt trận DS-KHHGĐ. Mọi người gọi ông với cái tên trìu mến: Ông dân số.

Lê Viết Xê

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP