29/07/2010 - 05:59

Sưu tầm, số hóa hàng vạn trang tư liệu Hán - Nôm

TTH - Sau gần hai năm triển khai, chương trình sưu tầm - số hóa tài liệu Hán - Nôm trên địa bàn Thừa Thiên Huế đã thu thập được gần 50.000 trang tài liệu quí hiếm, góp phần bảo tồn loại hình di sản văn hóa phi vật thể có giá trị này.

Phát hiện nhiều tư liệu quý

Chương trình được Thư viện Tổng hợp Thừa Thiên Huế, Thư viện Khoa học Tổng hợp T.P Hồ Chí Minh và Bảo tàng Văn hóa dân gian thành phố Huế phối hợp triển khai từ năm 2009 đến nay. Qua đó, nhiều tư liệu Hán Nôm đang được bảo quản tại các tủ sách của một số nhà nghiên cứu, sưu tập, các dòng tộc, các làng …đã dược tiếp cận, sàng lọc, sao chụp và số hóa, nhằm bảo tồn, phát huy giá trị, phục vụ công tác nghiên cứu, học tập về lâu dài.

 

Tiếp cận tư liệu Hán - Nôm tại một họ tộc ở xã Thủy Biều - TP Huế
 
Ông Phạm Xuân Phượng, chuyên viên Thư viện Tổng hợp Thừa Thiên Huế cho biết, trong gần 5 vạn trang tư liệu trên, nhiều tài liệu quý hiếm được sao chụp trực tiếp từ văn bản gốc, có niên đại từ đời Cảnh Hưng, Cảnh Thịnh dưới triều Lê, tiếp nối triều Tây Sơn như sắc phong các loại, sách thuốc qúy hiếm của ngự y triều Nguyễn; giáo trình của Trường Quốc Tử Giám; các bài thi Hương; các văn bản khế ước mua bán đất đai; nhiều sắc phong, chỉ dụ, hương ước, bộ đinh, bộ thuế, bộ lính…. phản ánh phong phú mọi hoạt động kinh tế, chính trị, văn hóa của vùng đất qua các triều đại. Có cả các bộ hồ sơ tranh tụng ruộng đất, đầm phá mà theo các nhà sưu tầm, đã phản ánh một phần sự biến dạng của địa diện, sự thất lạc mốc giới, sự ngộ nhận và đôi khi là cả ý đồ của viên chức làng này, làng nọ…dẫn đến kiện cáo, tranh chấp.
 
Một số tài liệu Hán - Nôm quý được sưu tầm, số hóa lần này là bộ kinh Đại Bát Nhã gồm 24 cuốn được phát hiện tại Chùa tổ Tây Thiên; Tập sao bản tấu về vụ án Lê Văn Duyệt; Các tuyệt tác thơ, văn cổ tại Phủ Tuy Lý Vương… Có thể nói, đây tư liệu có giá trị, góp phần quan trọng trong việc làm rõ thêm hoặc điều chỉnh lại một số thông tin có tính lịch sử của các dòng tộc, địa phương hay xác định rõ công trạng các nhân vật lịch sử có công với nước ở các triều đại….
 
Chưa có cơ chế cho công tác bảo tồn
 
Hàng vạn trang tư liệu Hán - Nôm được phân loại theo đề tài để lưu trữ và tiến hành xử lý, số hóa. Bước đầu đã được xác định tên gọi, địa điểm, niên đại, tạo thuận lợi cho công tác tuyển dịch. Đồng thời, các phòng chuyên môn của Thư viện Tổng hợp Thừa Thiên Huế và Thư viện Khoa học Tổng hợp T.P Hồ Chí Minh đang tiến hành xử lý, phân loại, biên soạn theo nguyên tắc thư viện học.
 

Sắc phong triều Nguyễn trên giấy Long đằng có họa tiết long vân (rồng, mây) thuộc di sản Hán - Nôm vừa được sưu tầm
 
Theo Thư viện Tổng hợp Thừa Thiên Huế thì hiện nay, số tài liệu Hán - Nôm trên địa bàn tỉnh còn rất nhiều so với những gì được phát hiện, lưu trữ. Hầu hết loại tư liệu này đang mai một từng ngày do việc bảo quản tại tư gia, các đình làng, họ, tộc còn sơ sài. Không ít hòm thư tịch cổ, khi được tiếp cận thì mủn mục.
 
Thời gian tới, công tác sưu tầm, số hóa tài liệu Hán Nôm trên địa bàn tỉnh sẽ được Thư viện Tổng hợp Thừa Thiên Huế tiếp tục phối hợp với Bảo tàng Văn hóa dân gian TP Huế và Thư viện Khoa học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh thực hiện. Tuy nhiên, đến nay, công tác này chưa được đưa vào kế hoạch hoạt động thường xuyên của đơn vị. Đây là khó khăn lớn nhất trong quá trình tiếp tục triển khai các hoạt động bảo tồn di sản Hán - Nôm, hạn chế cao nhất những mất mát, thất lạc, mối mọt, lũ lụt… đang là nguy cơ ảnh hưởng lớn đến sự tồn vong của di sản này.
 
                                                                                                             Kim Oanh 
 
Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP