25/11/2015 - 14:44

Tạo điều kiện trả nợ

TTH - Chương trình cho vay học sinh-sinh viên (HS-SV) trên địa bàn có tỷ lệ nợ xấu không cao, khoảng 0,3%. Song, khoản nợ này được đánh giá khá rủi ro, do lượng sinh viên ra trường chưa có việc làm rất lớn.

 
 Nhờ vốn vay chương trình HS-SV, nhiều HS-SV có cơ hội đến trường

Không hụt vốn

Theo quy định, những HS-SV con hộ nghèo, hộ có thu nhập thấp, khó khăn đột xuất như hỏa hoạn, thiên tai, mồ côi mới thuộc diện được vay vốn chương trình HS-SV sau khi đã qua bình xét từ các tổ hội, xác nhận của chính quyền địa phương. Hạn mức vay tối đa từ 4 triệu đồng/học kỳ trước đây lên 5,5 triệu đồng/học kỳ từ tháng 6 năm nay, với lãi suất ưu đãi 0,55%/tháng, tính từ khi giải ngân. Một phụ huynh có thể vay cùng lúc cho 2-3 HS-SV nếu đủ điều kiện và đúng đối tượng.
Đến cuối tháng 10/2015, dư nợ cho vay HS-SV trên địa bàn khoảng hơn 200 tỷ đồng, trong đó, nợ quá hạn khoảng hơn 680 triệu đồng, chiếm tỷ lệ 0,3%, trong mức cho phép của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Riêng dư nợ từ đầu năm đến nay hơn 3 tỷ đồng. So với thời gian đầu triển khai chương trình, khoảng từ 2007-2011, con số này gần bằng 1/3.
Lý giải về điều này, Trưởng phòng Kế hoạch - Nghiệp vụ tín dụng Ngân hàng Chính sách Xã hội (VBSP) tỉnh Trần Minh Tâm, đơn vị thực hiện chương trình cho vay HS-SV cho rằng, không phải do nhu cầu về vốn giảm, song đây là thời gian bão hòa. Giai đoạn 2007-2011, là thời điểm chương trình bắt đầu triển khai, HS-SV ồ ạt vay vốn, sau 4 năm học đại học, ra trường là thời điểm người vay thực hiện nghĩa vụ trả nợ nên khoản phát sinh vay mới ít.
Từ 2012 đến nay, số vay mới không có đột biến là do quy định mới không cho HS-SV đứng tên vay mà phải là phụ huynh mới được vay, trừ trường hợp SV mồ côi cả bố lẫn mẹ. Mặt khác, phần đông phụ huynh nhận thức được cách tính lãi, trả nợ của món vay nên khi cần thiết mới vay vốn.
Theo quy định, chương trình cho vay HS-SV dù được ưu đãi về lãi suất, hiện khoảng 0,55%/tháng, nhưng được tính từ lúc giải ngân. Chỉ khác là, sau khi HS-SV ra trường không quá 12 tháng, món nợ này phải được trả. Lâu nay, vẫn có không ít phụ huynh, học sinh nhầm lẫn, trong thời gian đi học, khoản vay sẽ không tính lãi mà chỉ tính lãi khi ra trường và có việc làm ổn định. “Do đó, trước đây, có khá nhiều trường hợp, phụ huynh, HS-SV chưa thật sự cần vốn nhưng cũng làm thủ tục xin vay để được hưởng chênh lệch lãi suất, nhất là giai đoạn lãi suất tiền gửi đạt ngưỡng từ 17-18%/năm hoặc sử dụng sai mục đích”, ông Trần Minh Tâm nói.
Minh chứng cho điều này, chúng tôi đã tìm gặp một vài phụ huynh vay vốn HS-SV. Chị Lê Thị T., ở phường Vỹ Dạ (Huế), có một con trai hiện đã tốt nghiệp ra trường đi làm hơn 1 năm. “Tháng 6 năm nay, tôi nhận được giấy báo trả nợ của của ngân hàng, vừa nhìn thoáng qua số tiền lãi, tôi phát hoảng, không hiểu ngân hàng tính lãi kiểu gì mà hơn 3 triệu đồng, trong khi tiền gốc chưa tới 20 triệu đồng. Tôi tìm đến nhà tổ trưởng phụ nữ để hỏi thông tin thì được giải thích, tiền lãi được tính trong suốt thời gian con tôi đi học, chứ không phải sau khi ra trường có việc làm như suy nghĩ của chúng tôi. Bây giờ tôi cũng có con đang theo học đại học nhưng chúng tôi không vay vốn HS-SV nữa. Chồng tôi nói, vay thì phải trả chứ ngân hàng không cho. Tốt nhất là nên tiết kiệm chi tiêu để cho con đi học”, chị T. thẳng thắn bày tỏ.
Ông Tâm cũng cho biết thêm, nguồn vốn HS-SV luôn dồi dào, không có chuyện hụt vốn. Quan điểm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ là không để bất cứ trường hợp HS-VS nào đủ điều kiện vay vốn mà không được giải ngân.
Tạo điều kiện trả nợ
Phó Giám đốc VBSP Trần Văn Thọ khẳng định, chương trình cho vay HS-SV trên địa bàn có tỷ lệ nợ xấu thấp so với một số chương trình khác như cho vay xuất khẩu lao động, giải quyết việc làm, hộ nghèo… Một phần vì phụ huynh HS-SV đã ý thức hơn việc trả nợ, phần khác là do VBSP áp dụng khá nhiều biện pháp hỗ trợ người dân có điều kiện trả nợ. Theo đó, phân kỳ trả nợ là cách mà VBSP đã, đang triển khai và đem lại kết quả tốt.
Các khoản vay sau khi đủ thời gian theo quy định, VBSP sẽ có thông báo gửi đến các tổ hội vay vốn chuyển đến người dân để chủ động trả nợ. VBSP cũng linh hoạt trong việc thu nợ gốc và lãi nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân trả nợ. Với các khoản nợ, người dân không buộc phải trả toàn bộ lãi, gốc mà tùy theo khả năng tài chính của từng người. “Ví dụ, khách hàng A có thông báo lãi trong 4 năm con học đại học, với số tiền khoảng 3 triệu đồng. Chúng tôi không nhất thiết phải thu một lúc 3 triệu đồng, mà khách hàng có thể trả 10% trong số đó, còn lại sẽ chia đều cho các tháng hoặc quý trong năm để người vay trả dần đến khi nào hết nợ. Chúng tôi cũng triển khai thêm gói tiết kiệm hàng tháng để khách hàng có tiền trả nợ vay”, ông Trần Minh Tâm giải thích.
Ngoài ra, tại thời điểm giải ngân, nhân viên VBSP có nhiệm vụ tư vấn, giải thích kỹ những quy định trong chương trình cho vay HS-SV để phụ huynh nắm rõ, trong đó, giải thích cặn kẽ chủ trương Nhà nước tính lãi trong suốt thời gian vay chứ không phải sau khi HS-SV ra trường để phụ huynh ý thức hơn trách nhiệm trả nợ nên khoản vay HS-SV tỷ lệ nợ xấu không cao. Hiện nay, đa số người vay đều trả lãi hàng tháng chứ không để đến cuối kỳ nên gánh nặng trả nợ giảm, VBSP cũng bớt nỗi lo nợ xấu.
Trên thực tế, các khoản vay đều đã được đánh giá mức độ rủi ro và nợ xấu là điều khó tránh khỏi. Trong gần 700 triệu đồng nợ xấu, chỉ có khoảng 27 triệu đồng nợ khoanh. VBSP cho hay, đa số các món nợ đều thu hồi tốt, chỉ rất ít trường hợp chưa thu hồi được là do cả HS-SV và bố mẹ chuyển đi nơi khác, không tìm ra địa chỉ nơi ở mới. Liên lạc với người thân nếu tìm được nơi ở mới, VBSP tỉnh sẽ nhờ các chi nhánh trên địa bàn nơi người vay sinh sống chuyển thông báo nợ, thu hồi nợ giúp, bởi hệ thống VBSP khắp cả nước, từ thành thị đến nông thôn.

Bài, ảnh: Tâm Huệ

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP