30/10/2015 - 07:28

Trường nghề chật vật chiêu sinh

TTH -   Cử nhân tốt nghiệp đại học, thạc sĩ rồi lại quay về học nghề không còn là chuyện hiếm. Trong khi đó, trên 80% học viên học trường nghề có việc làm ổn định. Tuy nhiên, chiêu sinh ở các trường nghề không vì thế mà hết chật vật.

Nhiều cử nhân học nghề may khi không tìm được việc làm (ảnh minh họa)

Học đại học bằng mọi giá

Hầu như các trường nghề trong tỉnh đều có sinh viên tốt nghiệp đại học, cao đẳng, kể cả thạc sĩ quay lại học nghề để có việc làm. Trong số đó, có người đã hối tiếc vì sự lựa chọn nhất thời của mình, cứ một hai đi theo con đường đại học, để rồi, ra trường 3-4 năm vẫn chưa có việc làm. Nguyễn Tấn Đoàn (TP Huế) trải lòng khi kể lại sự lựa chọn: Từ nhỏ, tôi đã rất thích sửa chữa máy móc, hễ nhà có thứ gì liên quan đến điện, tôi đều tìm cách mày mò cho bằng được. Nhưng khi thi đại học, tôi không học theo niềm đam mê mà lại theo yêu cầu của gia đình, trường nào, nghề nào không quan trọng, bằng mọi cách phải vào đại học. Năm ấy, tôi trúng tuyển vào Đại học Khoa học ngành sử. Ra trường, quá khó xin việc, tôi làm chân chạy bàn được ba bữa, nữa tháng thấy không kham nổi nên đành nghỉ. Tôi học cao học với hy vọng kiếm việc làm, nhưng tôi càng bế tắc hơn khi vẫn không xin được việc.Tôi chỉ khát khao được đi làm nên đăng ký học Nghề điện ở Trường trung cấp nghề. Tôi học rất nhanh, làm cái gì cũng thành thạo nên chưa ra trường đã có nhiều cơ hội để lựa chọn nghề nghiệp. Tốt nghiệp đại học sau 6 năm, cuộc sống tôi giờ mới thực sự bắt đầu khi được làm việc với niềm đam mê”.

Người trong cuộc đã có những nuối tiếc vì sự lựa chọn không phù hợp, song tư tưởng “làm thầy hơn làm thợ” của phụ huynh và học sinh khiến cho giảng đường đại học trở thành điểm đến của nhiều người. Rất nhiều học sinh không mặn mà với trường nghề, nếu có chọn thì đó cũng chỉ là điểm dừng chân tạm thời để tiếp tục thực hiện giấc mơ đại học. Nguyễn Ngọc Châu, học sinh Trường THPT Nguyễn Trường Tộ cho biết: “Hầu hết bạn học của em đều mong muốn vào đại học. Nếu không vào được đại học thì phương án cuối cùng mới tính chuyện học nghề, nhưng sang năm em lại thi tiếp đại học.

Đặt vấn đề với nhiều phụ huynh về việc khi con em không có học lực thật tốt thì há cớ gì phải lăn lăn chuyện đợi xét tuyển ở các trường đại học? Sao không cho con học nghề để sau nay có việc làm ngay khi ra trường. Câu trả lời chung, là đến đâu hay đấy, cứ học cho được đại học, ra trường tính tiếp, học vì “sĩ diện” của bố mẹ, vì thích theo bạn theo bè của con. Chưa kể, lãng phí hơn khi có khá nhiều cử nhân quay lại học nghề... cốt chỉ muốn có một công việc ổn định cuộc sống. Hơn nữa, khi học nghề chỉ là giải pháp tình thế, không xuất phát từ sự đam mê, yêu thích chắc hẳn chất lượng tay nghề sẽ không cao.

Khó tuyển đủ chỉ tiêu

Tuyển sinh mọi năm đã khó năm nay trường nghề sẽ khó tuyển, đủ chỉ tiêu khi những quy định mới khiến cơ hội các em vào học đại học là rất lớn. Năm học 2015 -2016, mỗi thí sinh có 4 đợt xét tuyển ở các trường đại học, mỗi đợt có 4 nguyện vọng. Ngoài ra, còn có gần 200 trường ĐH chấp nhận tuyển sinh bằng học bạ THPT.

Trường cao đẳng Công nghiệp Huế đưa ra chỉ tiêu trong năm học 2015-2016 tuyển 2.200 sinh viên ở 19 ngành nghề đào tạo. Trường sẽ xét theo điểm kỳ thi THPT quốc gia 2015 (lấy 75% chỉ tiêu) và xét theo kết quả học tập các môn học lớp 12 (25% chỉ tiêu). Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, chỉ mới có vài chục bộ hồ sơ đăng ký xét tuyển nguyện vọng 1 và khoảng 300 em đăng ký xét tuyển học bạ. Điều đó đồng nghĩa là chỉ tiêu 75% sinh viên xét theo điểm kỳ thi quốc gia sẽ rất khó khăn. Ông Nguyễn Đức Thọ, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Dịch vụ đào tạo Trường cao đẳng Công nghiệp Huế cho biết: “Chúng tôi xác định, quá trình tuyển sinh năm nay sẽ kéo dài hơn vì thí sinh ưu tiên cho đại học. Có thể, chúng tôi sẽ tuyển sinh thành nhiều đợt để hi vọng đủ chỉ tiêu cần thiết”.

Ở các trường trung cấp nghề, hầu như không tuyển được học viên tốt nghiệp THPT. Học sinh có nhu cầu học nghề phần lớn là con em gia đình nghèo, ở vùng sâu, vùng xa, dân tộc thiểu số. Theo quy định, đối tượng tốt nghiệp THCS khi vào học trung cấp nghề phải học bổ sung kiến thức văn hoá thêm một năm trước khi học nghề đã gây ra tâm lý “ngại học”. Thế nên, tỷ lệ học viên bỏ học giữa chừng khá cao. Ông Lê Hoà, Hiệu trưởng Trường trung cấp nghề số 10 cho hay: Năm học này, trường tuyển được 150 học sinh mới tốt nghiệp THCS. Có đến nửa số học viên theo học được miễn giảm 50% học phí do đối tượng hộ nghèo”.

Liên kết với doanh nghiệp tuyển dụng lao động

Rõ ràng, khi trường nghề không tuyển đủ chỉ tiêu học ở các ngành nghề thì chắc chắn sẽ có sự lãng phí. Hằng năm, từ các chương trình, dự án, các trường được bổ sung nhiều thiết bị dạy nghề hiện đại với kinh phí hàng tỷ đồng, nhưng do thiếu học viên nên số thiết bị này không phát huy hết giá trị sử dụng. Chỉ tính riêng trong hệ thống đào tạo nghề, các ngành kỹ thuật của các trường nghề như tiện, gò hàn, cơ khí… rất khó tìm được học viên. Trong khi đó, thị trường lao động lại khan hiếm những công nhân kỹ thuật có tay nghề cao.

Trong hoàn cảnh khó khăn về tuyển sinh các trường nghề đang phải tự mình đổi mới cả về cách thức tuyển sinh lẫn phương pháp, chương trình đào tạo phù hợp hơn với nhu cầu xã hội. Hiệu trưởng Trường trung cấp nghề Huế Lê Mạnh Dũng cho hay: “Khi xã hội vẫn còn tâm lý trọng bằng cấp, các trường đại học, cao đẳng mọc lên như nấm thì các trường nghề phải chấp nhận đối mặt với áp lực cạnh tranh. Mạnh dạn bỏ đi những ngành nghề lỗi thời, đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo, chủ động tiếp cận với những đối tượng có nhu cầu học nghề trở thành nhiệm vụ của các trường nghề hiện nay.

Đồng tình với quan điểm trên, ông Trần Nam Lực, Hiệu trưởng Trường cao đẳng nghề Thừa Thiên Huế cho rằng, không vì khó khăn trong tuyển sinh mà các trường nghề tuyển sinh ồ ạt bằng mọi cách, thiếu bền vững. Sức hút tuyển sinh phải đến từ chất lượng và hiệu quả đào tạo, cụ thể là khả năng giải quyết việc làm cho sinh viên sau khi ra trường. Thế nên, các trường nghề đã tìm mọi giải pháp thích hợp, trong đó có việc liên kết với các doanh nghiệp từ khâu thực tập đến tuyển dụng nên nhiều em đã có việc làm ngay với mức lương ổn định.

Theo ông Nguyễn Xuân Quang, Phó Giám đốc Sở Lao động TB&XH, thay đổi quan niệm về lựa chọn nghề nghiệp dựa trên năng lực mỗi cá nhân cũng là yếu tố giải quyết gốc rễ thực trạng thất nghiệp và thiếu lao động có kỹ thuật cao như hiện nay. Tuy nhiên, các trường nghề muốn thu hút học sinh, trước hết phải khẳng định được chất lượng đào tạo và tạo điều kiện để học viên tốt nghiệp ra trường có việc làm cao. Nhà trường không chỉ có chức năng giảng dạy mà cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, tác phong công nghiệp để học viên biết hoà nhập, biết hỗ trợ nhau trong công việc.

Bài, ảnh: Huế Thu

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP