Kinh tế Nông nghiệp - Nông thôn

04/12/2014 - 06:55

Vốn vay cho HTX nông nghiệp: Còn nhiêu khê - kỳ I: Khó cả hai bên

TTH - Để mở rộng phát triển sản xuất kinh doanh, đa phần các HTX nông nghiệp (NN) trên địa bàn đều có nhu cầu vay vốn các ngân hàng. Tuy nhiên, trong thực tế, thủ tục vay vốn đối với nhiều HTX NN rất khó khăn.

Thủ tục nhiêu khê

Thiếu vốn phục vụ cho phát triển sản xuất - kinh doanh (SXKD) được xem là trở ngại lớn đối với việc phát triển các HTX NN. Tuy nhiên, một trong những cái khó hiện nay của các HTX là việc tiếp cận với vốn vay NH. Bởi để vay vốn “thành công”, HTX phải đáp ứng được các quy định “khắt khe” như: hệ thống tài chính kế toán minh bạch, có tài sản thế chấp cao, có phương án SXKD hiệu quả, thẻ đỏ HTX (nếu có) và thẻ đỏ cá nhân, kèm theo đó là điều lệ và Nghị quyết đại hội xã viên HTX.
Tiếp cận vốn vay để đầu tư máy móc phát triển SXKD là nhu cầu bức thiết của các HTX NN (Trong ảnh: Vận hành máy xay xát lúa gạo tại HTXNN Thủy Thanh 2)
HTX NN Thủy Thanh II (xã Thủy Thanh, thị xã Hương Thủy) là một điển hình “ăn nên làm ra” trong thời gian gần đây. “Năm 2012, chúng tôi có nhu cầu vay vốn NH để mua 2 máy gặt đập liên hợp. Tuy nhiên, để tiếp cận được nguồn vốn vay này không phải chuyện dễ dàng mà là cả một hành trình”, ông Phùng Hữu Thạnh, Chủ nhiệm HTX NN Thủy Thanh II chia sẻ.
Phải mất nhiều thời gian hoàn chỉnh các giấy tờ theo quy định, điều chỉnh, bổ sung các thủ tục; đặc biệt là thực hiện một phương án kinh doanh khả thi trên “giấy trắng mực đen” là vấn đề rất khó khăn với một HTX NN. Theo ông Thạnh, vay vốn để mua máy móc phục vụ sản xuất NN thì chỉ cần báo cáo SXKD trong năm đó là đủ, không đến mức phải phương án SXKD khiến HTX lo ngại.
Chưa kể, nếu NH đã yêu cầu có giấy tờ nhà đất của cá nhân thì còn cần gì những điều lệ với nghị quyết đại hội. Trong khi HTX có 2 thẻ đỏ (với tổng diện tích 10 ngàn m2), nhưng khi đến NH thì chẳng có giá trị gì. Vì vậy, cá nhân chủ nhiệm HTX phải dùng chính giấy tờ nhà đất của gia đình và “huy động” thêm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của kế toán HTX với tổng giá trị trên 1,3 tỷ đồng (sau khi NH định giá) mới được NH đứng ra bảo lãnh cho vay tín chấp 720 triệu đồng. Tương tự, năm 2013, HTX phải làm đúng các trình tự trên để được NH bảo lãnh vay 350 triệu đồng mua thêm 1 máy gặt đập. “Điều vô lý là tại sao cá nhân đi vay chỉ cần thế chấp thẻ đỏ, nhưng với HTX lại kèm nhiều quy định quá nhiêu khê, phiền hà? Chủ nhiệm HTX NN Thủy Thanh II thắc mắc.
HTX NN Đông Phú (xã Quảng An, Quảng Điền) mặc dù có tiền gởi (gần 2 tỷ đồng) tại NH nông nghiệp và Phát triển nông thôn Chi nhánh Quảng Điền, nhưng hàng năm, vào đầu vụ hè thu, khi có nhu cầu vay vốn tại đây, HTX vẫn không thể “bỏ qua” khâu làm thủ tục. Ông Lê Văn Thứ, Chủ nhiệm HTX NN Đông Phú trình bày: “Chúng tôi có nhu cầu vay NH khoảng 800 triệu đồng/vụ/năm; trong đó, 500 triệu là vay tín chấp, số còn lại vay thế chấp. Nếu vay thế chấp, bắt buộc phải có thẻ đỏ của cá nhân. Nhưng do mức định giá của NH chưa đến 50% giá trị thực của đất đai thế chấp nên vay 300 triệu đồng, chúng tôi phải nộp 2 thẻ đỏ”. 
Không riêng 2 HTX trên, nhiều HTX NN khác khi được hỏi đều lắc đầu e ngại với các thủ tục rườm rà, phức tạp khi đến giao dịch để được NH chấp thuận cho vay. Thậm chí, có trường hợp, Ban Chủ nhiệm phải huy động sổ đỏ của nhiều xã viên mới vay được một phần vốn từ NH.
Nhiều nguyên nhân 
Toàn tỉnh hiện có 221 HTX, trong đó, lĩnh vực NN có số lượng HTX lớn nhất, với 156 HTX, chiếm 70% tổng số HTX trên địa bàn. Theo đó, nhu cầu vay vốn NH để duy trì hoạt động và phát triển SXKD gần như là nhu cầu sống còn của nhiều HTX NN. Tuy nhiên, thực tế hiện nay, các HTX NN đa phần chỉ làm dịch vụ, chưa kể, năng lực một số cán bộ quản lý còn hạn chế nên tính khả thi trong xây dựng phương án kinh doanh chưa cao, chưa đáp ứng được các yêu cầu vay vốn hỗ trợ lãi suất, khả năng thanh khoản của các HTX thấp, không đáp ứng được đầy đủ thủ tục vay vốn theo quy định của NH, chưa tạo được niềm tin đối với các tổ chức tín dụng... Đó là những nguyên nhân chính “cản trở” việc tiếp cận nguồn vốn tại các NH của HTX, một vị cán bộ tín dụng NH cho biết.
Chính Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, ông Ngô Viết Quýt cũng thừa nhận: “HTX NN kêu vốn là chuyện... muôn thuở”. Hiện, nhiều HTX NN còn rất khó khăn, nguồn vốn để SXKD thấp; nhiều HTX có hơn 50% vốn là tài sản cố định, quy mô hoạt động nhỏ, dịch vụ không đủ sức cạnh tranh; phần lớn đội ngũ cán bộ HTX, ban chủ nhiệm đều lớn tuổi... nên hoạt động SXKD còn hạn chế.
Hiện có khoảng gần 30/156 HTX NN (chiếm gần 30%) có quan hệ vay vốn với Agribank chi nhánh Huế. Trong đó, chỉ có 15 HTX đang có dư nợ với số tiền hơn 5,5 tỷ đồng so tổng dư nợ trên 4 ngàn tỷ đồng. Con số này rất thấp so với khả năng cung ứng vốn của NH và nhu cầu vay của các HTX.  
Một bất cập hiện nay giữa NH và HTX, đó là: Tài sản lớn nhất của các HTX NN để thế chấp vay vốn là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không thu tiền (Nhà nước cấp đất cho HTX nhưng không thu tiền). Tuy nhiên, các NH cho rằng, thẻ đỏ của HTX thực chất không có giá trị. Các tài sản cố định đều là tài sản chung và đã cũ (như: trạm bơm, nhà kho, máy móc NN...) nên không nằm trong diện được thế chấp. Nếu đưa vào cũng chỉ cho đủ điều kiện, thủ tục. Từ những lý do trên, theo Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, về lý thuyết, việc tiếp cận vốn NH không khó nhưng trên thực tế, điều này lại rất xa vời đối với các HTX.
Thế nhưng, Phó Giám đốc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank) chi nhánh Thừa Thiên Huế - ông Nguyễn Đình Sang cho rằng: “Chỉ cần các HTX đạt 5 tiêu chí theo quy định, đánh giá của NH: năng lực pháp luật của đương sự, phương án sản xuất khả thi, khả năng trả gốc lãi theo thỏa thuận (không có nợ xấu), thực hiện bảo đảm bằng tài sản và sử dụng vốn vay theo đúng pháp luật thì việc vay vốn rất thuận lợi. Ngân hàng luôn sẵn sàng mở cửa cho các đối tượng khách hàng. Quan điểm và chỉ đạo xuyên suốt của Agribank là ưu tiên cho vay vốn nông nghiệp-nông thôn-nông dân, nên chỉ cần các đơn vị đáp ứng được điều kiện tín dụng mà nhà nước đề ra là được”.
 
Kỳ 2: Cần tiếng nói chung

Bài ảnh: Liên Minh

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP