Kinh tế Xây dựng - Giao thông

16/02/2012 - 10:54

Xã hội hóa dựng tượng danh nhân

TTH - Ngân sách Nhà nước đã và đang đầu tư khá nhiều cho các công trình dựng tượng lãnh tụ, tượng danh nhân, tượng các anh hùng. Trong khi đó có nhiều danh nhân được các tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp và các dòng họ vận động quyên góp dựng tượng để tỏ lòng tôn kính, tri ân.

Ngân sách Nhà nước đã và đang đầu tư khá nhiều cho các công trình dựng tượng lãnh tụ, tượng danh nhân, tượng các anh hùng. Trong khi đó, nhiều danh nhân được các tổ chức chính trị, xã hội, nghề nghiệp và các dòng họ vận động quyên góp dựng tượng để tỏ lòng tôn kính, tri ân.

Đầu thập niên 2000, từ ý tưởng của cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam mở cuộc vận động “Mỗi người một giọt đồng đúc tượng danh nhân”. Chưa đầy mười năm đã có hơn 100 bức tượng danh nhân được thực hiện. Ở Thừa Thiên Huế, Hội khoa học lịch sử đã thực thi được ba bức tượng bán thân, chất liệu đồng. Tượng Phụ chính Đại thần Tôn Thất Thuyết, tôn trí ở phủ Quốc Uy Công, xã Thuỷ Thanh, thị xã Hương Thuỷ. Tượng Nguyễn Tri Phương tôn trí ở đền thờ Nguyễn Tri Phương, tại xã Phong Chương, huyện Phong Điền. Tượng Phan Bội Châu, dựng ở Trường THCS Phan Sào Nam, thành phố Huế. Đây là bức tượng thứ hai của cụ Phan Bội Châu ở Huế.
 
Nhà yêu nước và cách mạng Phan Bội Châu quê ở Nghệ An. Cuối đời bị chính quyền Pháp giam lỏng ở Huế. Khi cụ tạ thế, bạn bè, đồng chí tổ chức lễ an táng và xây nhà thờ cho cụ ở dốc Bến Ngự, cạnh chùa Từ Đàm và chùa Linh Quang. Bức tượng thứ nhất được thực hiện năm 1973. Hồi đó, một nhóm trí thức, văn nghệ sĩ ở Huế đã tìm cách cổ vũ tinh thần yêu nước, phong trào tranh đấu chống chính quyền Sài Gòn bằng cách dựng tượng các nhà chí sỹ yêu nước. Họ lập ra một uỷ ban dựng tượng danh nhân Việt Nam. Pho tượng đầu tiên là chân dung cụ Phan Bội Châu, với mục đích dùng hình tượng nhà yêu nước, bất khuất trước kẻ thù xâm lược để tỏ rõ thái độ trước thời cuộc. Pho tượng đồ sộ: cao 4,5m, rộng 3,5m, dày 2,5m, chất liệu bằng đồng.
 

Tượng Phạm Tu ở nhà thờ Họ Phạm An Ninh Hạ

 
Danh nhân Đặng Huy Trứ cũng có hai bức tượng. Bức thứ nhất bằng chất liệu xi măng trắng, do hậu duệ dựng ở nhà thờ gia tộc, tại xã Hương Xuân, thị xã Hương Trà. Bức thứ hai chất liệu đồng, dựng ở sân trường THPT Đặng Huy Trứ, huyện Hương Trà. Đây là công trình tưởng niệm ông tổ nghề nghiệp của Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam, kinh phí do hội viên trong cả nước đóng góp.
 
Trong Đại Nam nhất thống chí Đặng Huy Trứ được xếp vào hàng danh nhân. Tài năng của ông thể hiện trên nhiều lĩnh vực, ở lĩnh vực nào ông cũng có những đặc sắc riêng.
 
Mới đây, tháng 8-2011, Ban liên lạc họ Phạm Thừa Thiên Huế đã dựng tượng danh nhân Phạm Tu ở giữa sân nhà thờ họ Phạm làng An Ninh Hạ, phường Hương Long, thành phố Huế. Tượng bán thân, cao 0,9 mét, chất liệu đá sa thạch, do nhà điêu khắc Phạm Hồng và các nghệ nhân làng đá mỹ nghệ Non Nước (Đà Nẵng) thực hiện.
 
Phạm Tulà danh nhân họ Phạm xuất hiện sớm nhất trong chính sử Việt Nam. Được sự đồng thuận của Hội KHLS Việt Nam, các dòng họ Phạm Việt Nam đồng thuận suy tôn ông là Thượng thuỷ tổ. Năm 541, Lý Bí khởi nghĩa chống quân xâm lược nhà Lương, dù đã 66 tuổi nhưng Phạm Tu vẫn tập hợp trai tráng trong vùng đánh chiếm thành Long Biên, thủ phủ của chính quyền đô hộ. Khi quân Lâm Ấp ở phía nam tràn sang, Lý Bí cử Phạm Tu vào đánh dẹp. Mùa hè năm 543, ông đánh tan quân Lâm Ấp ở Cửu Đức (vùng Hà Tĩnh ngày nay), ca khúc khải hoàn. Năm 544 Lý Bí lên ngôi, xưng Lý Nam Đế, thành lập nhà nước Vạn Xuân, Phạm Tu được giao trọng trách đứng đầu Ban Võ của triều đình.
 

Tượng Tôn Thất Thuyết ở phủ Quốc Uy Công

 
Khi Phạm Tu hy sinh, Lý Nam Đế truy phong ông tước Long Biên Hầu, ban tên thụy là Đô Hồ, sắc cho quê hương là Thanh Mộc ấp, được miễn sưu sai tạp dịch, để thờ Ngài làm “bản cảnh thành hoàng”,lưu truyền mãi mãi. Các đời sau: Đinh, Lê, Lý, Trần, Hậu Lê, Lê Trung Hưng, Tây Sơn và triều Nguyễn đều có sắc phong Phạm Tu là Thượng Đẳng Thần, Đô Hồ Đại Thần, Đô Hồ Đại Vương. Năm 2010, họ Phạm làng An Ninh Hạ trùng tu nhà thờ, tiền đường xây thêm gác thượng, sử dụng gian giữa thờ Ngài Phạm Tu, có đầy đủ bài vị và di ảnh. Lễ an vị Ngài về thờ vọng được tổ chức trang trọng, theo đúng nghi thức truyền thống.
 
Nhà thờ An Ninh Hạ nằm trên đường Lý Nam Đế, phía đông gắn với đường Vạn Xuân, phía tây có đường Phạm Tu, nối đường Lý Nam Đế với đường Nguyễn Phúc Chu. Vừa duyên tiền định, vừa là nhân định. Quá trình đề cử danh nhân Phạm Tu vào quỹ tên đường của thành phố Huế và chọn đường Phạm Tu ở đây là sự chủ ý kết nối các di tích, công trình liên quan đến vua tôi triều Tiền Lý và nhà nước Vạn Xuân. Như là một quần thể di tích tập trung giới thiệu về một chủ đề, một giai đoạn lịch sử hào hùng của dân tộc, giúp dân ta hiểu sâu sắc hơn về sử ta.

Thanh Tùng

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP