03/03/2016 - 17:29

Xác định hộ nghèo theo chuẩn tiếp cận đa chiều: Đúng lý nhưng cần hợp tình

TTH - Năm 2016, thực hiện Quyết định số 59/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, toàn tỉnh đã tổng điều tra, rà soát hộ nghèo, cận nghèo năm 2015 theo chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020. Đến nay, hầu hết các huyện, thị xã và TP Huế đã có quyết định phê duyệt kết quả điều tra hộ nghèo, hộ cận nghèo để kịp thời thực hiện chính sách giảm nghèo và an sinh xã hội ngay từ những ngày đầu năm 2016. Tuy nhiên, vẫn còn những trường hợp chưa thật sự thoát nghèo phải “ngậm ngùi” chia tay hộ nghèo.

Từ phản ánh của người dân

Theo đơn thư của bà Nguyễn Thị Thu, trú tại thôn Hải Tân, xã Hương Bình, thị xã Hương Trà, gia đình bà là hộ nghèo “vĩnh cửu” của thôn Hải Tân. Một mình bà phải tần tảo làm thuê, làm mướn để nuôi con ăn học. Năm 2014, bố cháu từ ngoài Bắc lặn lội vào tìm con và sống với bà (sau khi vợ đầu mất). Ngày ông vào đây ở đến nay, do sức khỏe yếu, thường xuyên bị ốm, nên bà phải làm lụng nuôi luôn cả ông. Gia đình đã nghèo nay càng nghèo thêm. Cuối năm 2015, thôn Hải Tân tổ chức điều tra, rà soát các hộ để bình xét hộ nghèo, hộ cận nghèo. Tuy tại cuộc họp toàn thôn đã nhất trí đưa gia đình bà vào danh sách hộ nghèo, nhưng sau đó vì lý do “tài sản” bà đang có lại đưa bà xuống hộ cận nghèo. Mọi chính sách dành cho hộ nghèo, gia đình bà không được hưởng nữa.

Toàn bộ ngôi nhà và tài sản của gia đình em Tuyết là do Nhà nước và các nhà hảo tâm đóng góp xây dựng

Bà Thu cho rằng, năm 2006 bão làm ngôi nhà tạm của bà bị sập đổ, nhà nước hỗ trợ 11 triệu đồng do sập nhà và hỗ trợ thêm 7,2 triệu đồng xóa nhà tạm. Bên cạnh  đó, bà vay 8 triệu theo Nghị định 167/NĐ-CP và 15 triệu đồng từ Ngân hàng chính sách dành cho hộ nghèo để xây dựng nên ngôi nhà này. Trong nhà, bà có một chiếc xe máy cũ và luôn hỏng, 1 ti vi cũ do hàng xóm “thải ra” cho. Vậy nhưng, vì những tài sản này mà theo chuẩn mới bà không được hộ nghèo. Trong khi đó, bà phải làm thuê đủ thứ nghề để nuôi sống cả gia đình. Ngày nắng thì không sao, ngày mưa không có việc, cuộc sống rất bấp bênh…

Chị em Đặng Thị Ánh Tuyết và Đặng Thông Minh Nhân, trú tại thôn Phú Lễ, xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền (mồ côi cả cha lẫn mẹ) trong cuộc tổng điều tra, rà soát này cũng bị đưa ra khỏi hộ nghèo, dù em Tuyết mới ra trường tháng 7/2015, chưa có việc làm. Em Nhân đang là học sinh lớp 11B6, Trường THPT Nguyễn Đình Chiểu (Phong Điền). Đây là trường hợp mà báo chí đã kêu gọi các nhà hảo tâm giúp đỡ gia đình ba chị em khi ba, mẹ lần lượt qua đời do tai nạn giao thông và bệnh vào các năm 2010 và 2011. Năm 2014, Đặng Thị Bích Vân, người chị cả lấy chồng và chuyển hộ khẩu về nhà chồng. Tại đây, hộ khẩu chỉ còn lai 2 chị em Tuyết và Nhân.

Em Tuyết cho biết: “Ngôi nhà em đang ở là do Nhà nước và các nhà hảo tâm hỗ trợ xây dựng nên. Các vật dụng trong nhà cũng được các tổ chức cá nhân giúp đỡ. Riêng chiếc xe máy, năm 2014 em vay mượn theo diện hộ nghèo với số tiền là 20 triệu đồng để mua làm phương tiện để đi dạy sau này. Hiện nay, số tiền vay mới chỉ trả lãi hàng tháng, tiền gốc vẫn chưa trả được. Với những tài sản mà em có thì theo chuẩn mới, gia đình em không thuộc hộ nghèo (đã thoát nghèo), trong khi đó em chưa có việc làm, chỉ dạy thêm tại nhà mỗi tháng 1 triệu đồng và dạy thêm ở TP Huế thu nhập không bao nhiêu. Còn em Nhân thì được hỗ trợ 180.000 đồng vì dưới 18 tuổi mồ côi cả cha lẫn mẹ. Với hoàn cảnh hiện tại, em không biết phải xoay xở như thế nào…

Xác định chuẩn nghèo

Liên quan đến hộ gia đình bà Thu, ông Hồ Văn Sanh, Chủ tịch UBND xã Hương Bình cho biết, quy trình điều tra, soát xét hộ nghèo và cận nghèo đã được thôn Hải Tân làm đúng theo quy trình. Trong quá trình đó, cán bộ xã, thôn luôn khách quan, công tâm và hiểu hoàn cảnh của gia đình chị Thu. Tuy nhiên, quy định về hộ nghèo theo chuẩn mới phải được thực hiện đúng. Ngày 1/2/2016, UBND xã đã tiến hành làm việc với gia đình bà Thu giải thích cặn kẽ những quy định mới để xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo. Trong đó, theo kết quả điều tra, rà soát theo chuẩn nghèo mới ở khu vực nông thôn, hộ gia đình bà Thu được 170 điểm là thuộc diện hộ cận nghèo.

Ông Trần Đình Tường, Trưởng thôn Phú Lễ, xã Quảng Phú, huyện Quảng Điền khẳng định: Trước đây khi bình xét hộ nghèo, hộ cận nghèo theo tiêu chí đơn chiều thì rất dễ, chỉ cần đưa ra họp dân bình xét. Năm 2015, theo chủ trương mới thì điều tra, rà soát hộ nghèo theo phương pháp đa chiều. Toàn thôn có 34/650 hộ thuộc diện hộ nghèo. Trong đó, gia đình em Tuyết không thuộc diện hộ nghèo và cận nghèo, bởi tài sản mà gia đình em Tuyết đang có vượt hơn ngưỡng hộ nghèo và cận nghèo. Tuy nhiên, xét về mức thu nhập thì hộ gia đình em Tuyết thua những hộ gia đình nghèo khác. Về việc này, chúng tôi sẽ xem xét, bổ sung để gia đình em Tuyết vào diện hộ nghèo khi có đợt xét khác.

Theo quy định mới, ngoài thu nhập bình quân đầu người thì việc xác định mức độ thiếu hụt các nhu cầu xã hội cơ bản sẽ căn cứ vào 5 tiêu chí là y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, tiếp cận thông tin để bình xét hộ nghèo, hộ cận nghèo. Trong đó các chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt bao gồm trình độ giáo dục của người lớn; tình trạng đi học của trẻ em; tiếp cận các dịch vụ y tế; bảo hiểm y tế; chất lượng nhà ở; diện tích nhà ở bình quân đầu người; nguồn nước sinh hoạt; hố xí/nhà tiêu hợp vệ sinh; sử dụng dịch vụ viễn thông; tài sản phục vụ tiếp cận thông tin sẽ là cơ sở để bình xét.

Theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, qua cuộc tổng điều tra, rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2015 theo chuẩn tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 thì số lượng do các huyện, thị xã và TP Huế tổng hợp, báo cáo là trên 37.000 hộ. Trong đó, hộ nghèo là trên 23.000 hộ, hộ cận nghèo là trên 14.000 hộ, vượt cao hơn 10.000 hộ so với năm 2015. Số liệu này đang được UBND tỉnh phê duyệt, quyết định. Quá trình điều tra, rà soát, Ban chỉ đạo giảm nghèo của tỉnh đã chia làm 4 đoàn thực hiện giám sát tại 3 cấp: thôn, xã, huyện trên địa bàn 9/9 huyện, thị xã, TP Huế. Ngoài ra, ban chỉ đạo giảm nghèo cấp huyện, xã đều phân công, tổ chức các đoàn giám sát. Đến nay, ban chỉ đạo giảm nghèo cấp tỉnh chưa nhận được bất cứ phản ánh nào của các hộ dân về việc tổng điều tra, rà soát, bình xét hộ nghèo, hộ cận nghèo năm 2016. Tuy nhiên, do việc thực hiện điều tra, rà soát theo phương pháp mới nên không tránh khỏi những thiếu sót, tồn tại. Vì thế, trong thời gian tới, nếu có khiếu nại của người dân, ban chỉ đạo cấp tỉnh, huyện, xã sẽ phúc tra lại kết quả điều tra theo đúng quy trình.

Theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), hộ nghèo khu vực nông thôn là hộ đáp ứng một trong hai tiêu chí: Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 700.000 đồng trở xuống; có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng đến 1.000.000 đồng và thiếu hụt từ 3 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. Hộ nghèo khu vực thành thị là hộ có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống hoặc có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng đến 1.300.000 đồng và thiếu hụt từ 3 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên...

Bài và ảnh: Hải Huế

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP