Kinh tế Khoa học - công nghệ

28/11/2014 - 14:20

Xử lý bèo tây: Cần sự chung tay

TTH - Bèo tây, nhiều nơi gọi là bèo lục bình hay bèo Nhật Bản là loài sinh vật ngoại lai sống trôi nổi trên sông, hồ, dập dềnh theo con nước. Tưởng vô hại, nhưng ở nhiều địa phương, bèo tây đang là vấn nạn.

Người khổ, cá cũng ngột

Có mặt tại sông Đại Giang qua địa bàn thị trấn Phú Đa (Phú Vang), chúng tôi choáng ngợp trước cảnh bèo tây phủ kín mặt sông. Đứng trên cầu Phú Thứ quan sát, cả một đoạn sông dài hút mắt, đâu đâu cũng thấy bèo tây. Chúng tôi chứng kiến một người đàn ông khuôn mặt sạm nắng đang toát mồ hôi chèo chiếc thuyền con đẩy bèo dạt hai bên nhưng chỉ nhích lên từng phân một. Phía xa hơn, một phụ nữ lại còng lưng bùng nhùng giữa mảng xanh của bèo và bèo dày đặc. Chị Phan Thị Xuân, một người dân trong vùng góp chuyện: “Mấy tháng nay bèo xuất hiện dày đặc trên sông làm tui thất nghiệp. Mấy tháng trước sông vắng bèo, vợ chồng tui dong thuyền giăng lưới bắt tôm cá, mỗi ngày kiếm cũng được kha khá”. Chị Xuân là người hơn 20 năm sống nhờ con tôm con cá trên sông Đại Giang nuôi 3 đứa con ăn học. Bây giờ, vì bèo tây, chị phải chuyển sang nghề bán rau ở chợ thị trấn Phú Đa.

Bèo tây tấn công đồng ruộng ở thị trấn Phú Đa (Phú Vang)

Từ cầu Phú Thứ, chúng tôi xuôi theo hướng về xã Vinh Thái, Vinh Hà (Phú Vang). Dọc trên tuyến này, nhiều sông hói bắt nước vào đồng ruộng đã rợp dày bèo tây, không nhìn được mặt nước. Ông Phan Văn Nhu, người dân ở Lương Viện, thị trấn Phú Đa nhăn mặt: “Hiện, ở xã này nơi nào có sông, có hói thì bèo tây vây kín. Tình trạng bèo dày đặc làm tê liệt các sông không chỉ gây khó khăn trong việc vận chuyển hàng hóa đường thủy mà cá, tôm cũng ít dần vì thiếu oxy để thở. Lo sợ hơn, sắp đến nếu lũ về bèo tấn công vào ruộng thì khổ”.

Dọc sông Như Ý - gần đây được cải tạo vệ sinh, xây kè hai bên góp phần làm đẹp cảnh quan ở khu vực ngoại vi TP Huế cũng xuất hiện bèo tây kết những mảng trải dài, có đoạn lấp kín mặt sông gây ứ đọng rác rưởi, mùi hôi khó chịu. Cụ Lê Bảng, thôn Dạ Lê, xã Thủy Vân (Hương Thủy) cho hay: “Bèo tây trên sông Như Ý giờ ít đi nhiều nhờ thỉnh thoảng có hội, đoàn, lực lượng thanh niên ra quân trục vớt. Chứ thời gian trước, chú về chẳng nhìn được mặt nước sông; nhất là mùa hè, nước không lưu thông, đủ thứ mùi bốc lên hôi không chịu nổi!”.

Cách đây mấy hôm về công tác ở Quảng Điền, chúng tôi chứng kiến bèo vây kín các kênh, hói, từ khu vực bến đò thuộc xã Quảng Thái cho đến phía bên kia cụm Ngũ Điền (Phong Điền). Dừng chân hỏi chuyện bèo vây kín trên con hói qua cầu Thanh Hà, xã Quảng Thành (Quảng Điền), ông Trần Việt Mỹ, ở thôn An Thành nói, chính quyền địa phương đã quyết tâm lắm và triển khai nhiều chiến dịch vớt bèo nhưng loài sinh vật “sống dai, đẻ nhanh” này vẫn cứ làm khổ người nông dân, làm xấu đi con sông quê vốn xưa kia trong xanh, thoáng đẹp”.

Có giải pháp nhưng vẫn… bó tay!

Ông Nguyễn Viết Minh, Phó Chủ tịch UBND thị trấn Phú Đa (Phú Vang) cho biết, năm nào huyện cũng chỉ đạo các địa phương, các ngành tăng cường tuyên truyền vận động nhằm nâng cao ý thức trong việc hạn chế, tiêu diệt bèo tây, mai dương và triển khai các giải pháp trục vớt, nhưng xem ra chưa phát huy hiệu quả. Một mặt, do bèo tây phát triển quá nhanh (phải nói là cấp số nhân); mặt khác do chưa có sự kết hợp đồng bộ giữa các địa phương toàn vùng, nên diệt ở đây thì bèo từ nơi khác trôi về. Ông Minh nói, mỗi năm Phú Đa được huyện Phú Vang hỗ trợ 10 triệu đồng để xử lý bèo. Năm nay, thấy lượng bèo trên các sông hói quá nhiều nên thị trấn đề xuất huyện hỗ trợ 30 triệu đồng thuê nhân công, thuyền đò để xử lý, trục vớt. Tuy nhiên đây chỉ là giải pháp tạm thời.

Chủ trương chống diệt bèo tây cũng như cây mai dương đã lên bàn nghị sự của các cấp chính quyền từ 5-7 năm trước. Từ năm 2010, Sở Khoa học và Công nghệ đã giao Trung tâm chuyển giao KHCN tỉnh nghiên cứu đề tài xử lý bèo bằng chế phẩm sinh học để làm phân bón hữu cơ cho cây trồng. Ngay khi nghiên cứu thành công, đơn vị này phối hợp với 5 huyện, thị xã là Phú Vang, Quảng Điền, Phong Điền và thị xã Hương Trà, Hương Thủy triển khai mô hình. Tuy nhiên, địa phương nào cũng dừng lại ở mức thí điểm vì lý do người dân không mặn mà, mất nhiều công và thời gian. Do đó chưa xử lý được lượng bèo trên các sông hói hàng năm. Ông Trần Tuấn, Giám đốc Trung tâm chuyển giao KHCN tỉnh cho biết: “Hiện tại, chúng tôi đã tìm ra giải pháp từ thu gom (cắt, vớt), xử lý sơ bộ (như đùn ép, vận chuyển), đến xử lý bèo tây làm phân hữu cơ tại xã Phú Đa (Phú Vang). Tuy nhiên, kinh phí của đơn vị hạn chế nên chỉ mới đầu tư được 1 máy vớt bèo khoảng 40 triệu đồng, công suất có thể vớt khoảng 10 tấn bèo/ngày. Tuy nhiên, với 1 máy chỉ giải quyết một diện tích khiêm tốn trên các sông, hói; trong khi bèo tây là loài phát triển cực nhanh, chỉ 1-2 tháng sau đã nảy nở như ban đầu. “Để hạn chế cao nhất việc sinh sôi, phát triển rầm rộ của bèo tây cần phải có sự chung tay của các địa phương, ban ngành và người dân”- ông Tuấn nói.

Minh – Thương

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP