12/05/2016 - 06:05

Cuộc bầu cử và những hoạt động của chính quyền thị xã Thuận Hóa năm 1946

TTH - Sau ngày Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được thành lập ngày 2/3/1946, Trung ương có chỉ thị tổ chức bầu cử Hội đồng Nhân dân (HĐND) tỉnh và thành phố (TP) trong cả nước.

Cho đến ngày có Ủy ban Hành chánh (UBHC) tỉnh chính thức, chính quyền lâm thời Thừa Thiên và UBHC Trung bộ đều đóng ở Tòa Khâm sứ cũ để tiến hành các công việc như tổ chức “Tuần lễ vàng” (cuối tháng 9/1945), đối phó với quân đội Tưởng Giới Thạch, tiễn đưa các đội quân Nam tiến (11/1945), đặc biệt là tổ chức bầu cử HĐND các cấp và tổng tuyển cử bầu đại biểu Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (6/1/1947).

Hồi ký “Một vài kỷ niệm về việc thành lập chính quyền cách mạng đầu tiên ở Huế” của đồng chí Hoàng Phương Thảo (do Nguyễn Đắc Xuân ghi) cho biết: Trong đêm trước ngày bầu cử, lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên và Ủy ban Nhân dân Trung bộ đã tổ chức cuộc mít tinh quần chúng rất đông tại vườn hoa bên bờ bắc sông Hương, gần múi cầu Trường Tiền để giải thích về quyền lợi và nghĩa vụ của người công dân mới dưới chính thể Dân chủ cộng hòa. Đồng chí Nguyễn Duy Trinh, Phó Chủ tịch UBHC Trung bộ nói về tài chính, tiền tệ và nghĩa vụ đóng góp để cứu nước của Nhân dân. Đồng chí Hoàng Phương Thảo, lúc bấy giờ là Quyền Chủ tịch UBHC tỉnh Thừa Thiên đã nói về ý nghĩa ngày hội lớn bầu cử HĐND các cấp để cho người dân thực hiện quyền làm chủ của mình bằng lá phiếu bầu, một việc hết sức mới mẻ của người dân lúc đó.

Hôm sau, một ngày mùa hè năm 1946, là một ngày hội cờ hoa rực rỡ, khắp nơi quần chúng Nhân dân nô nức đi bỏ phiếu bầu cử HĐND tỉnh. Ngày bầu cử HĐND Thuận Hóa tiếp theo sau đó một thời gian ngắn cũng hết sức thành công.

Đồng chí Hoàng Phương Thảo, với chức danh Quyền Chủ tịch UBHC tỉnh Thừa Thiên đã khai mạc phiên họp đầu tiên của HĐND tỉnh Thừa Thiên tại Đại Nội. Đây là phiên họp có tính lịch sử vì mở ra một kỷ nguyên mới của tỉnh nhà. Phiên họp đã bầu ra UBND chính thức của tỉnh gồm: Chủ tịch – Hoàng Anh, Phó Chủ tịch – Hoàng Phương Thảo, Ủy viên Thư ký – Lâm Mộng Quang.

Riêng đồng chí Hoàng Phương Thảo chưa kịp nhận nhiệm vụ thì cấp trên đã điều sang tham gia HĐND thị xã Thuận Hóa

8 giờ sáng ngày 9/6/1946,  tại Nhà Đại chúng (Hội Quảng Tri), Hội đồng Nhân dân thị xã Thuận Hóa đã họp phiên đầu tiên ở Nhà Đại chúng. Đến dự có đại biểu UBHC Trung bộ, UBHC Thừa Thiên, HĐND Thừa Thiên, đại biểu các đoàn thể, nhà báo, công sở, UBHC các phường và rất đông đồng bào Thuận Hóa ngồi chật Nhà Đại chúng. Đồng chí Hoàng Phương Thảo được bầu làm Chủ tịch UBHC thị xã Thuận Hóa đầu tiên, đồng chí Nguyễn Xuân Cảnh làm Phó Chủ tịch, đồng chí Cao Đăng Tòng làm Ủy viên Thư ký. Cụ Hoàng Đức Trạch, một nhân sĩ trí thức yêu nước được cử làm Phó Chủ tịch UBHC tỉnh thay đồng chí Hoàng Phương Thảo.

UBHC Thuận Hóa đóng trụ sở ở địa điểm của trụ sở Công an TP Huế hiện nay. Lãnh đạo UBHC Thuận Hóa đã tổ chức một cuộc họp mặt đại biểu các tầng lớp Nhân dân Huế tại Hội Quảng Tri, đã mời rất nhiều nhà trí thức cộng tác với chính quyền non trẻ.

Lãnh đạo thị xã Thuận Hóa cũng đã có phiên họp xác định các nhiệm vụ chính: Đoàn kết chính quyền và Nhân dân thành một khối thống nhất để xây dựng thành phố; có quyết sách tôn trọng sử dụng nhân tài trong công cuộc xây dựng và bảo vệ quê hương; phát động phong trào tăng gia sản xuất, chống đói, nhường cơm xẻ áo, thực hành tiết kiệm; đẩy mạnh phong trào bình dân học vụ, xóa mù chữ; tổ chức tự vệ, tập luyện quân sự, hưởng ứng phong trào Nam tiến chống Pháp, bảo vệ quê hương…

Phương châm làm việc của UBHC Thuận Hóa được xác định: “Tranh thủ tiếp xúc trực tiếp – Giải quyết tại chỗ - Nói năng như quần chúng – Viết lách phải dễ hiểu – Công văn giấy tờ càng ít càng tốt”.

Hồi đó, ban đêm cả thành phố đèn dầu sáng khắp nơi, đâu đâu cũng vang lên tiếng ê a đánh vần học chữ quốc ngữ.

Về hành chính, thị xã Thuận Hóa được chia làm 8 khu phố: khu phố 1 và 2 ở Thành nội; khu phố 3 ở xung quanh thành; khu phố 4 ở toàn vùng Gia Hội (từ cầu Gia Hội đến Bãi Dâu), khu phố 5 từ Đập Đá xuống hết Vỹ Dạ; khu phố 6 từ Đập Đá trở lên và vùng xung quanh sân vận động cho đến cầu An Cựu; khu phố 7 từ cầu Trường Tiền lên đến Cầu Lòn, bao quanh chùa Bảo Quốc và nhà Ga; khu phố 8 gồm vùng mặt nước từ cầu Dã Viên đến cầu Bao Vinh và đến chợ Vỹ Dạ bao quanh Cồn Hến. Mỗi khu phố đều có chủ tịch, phó chủ tịch và ủy viên thư ký.

Ngoài việc thành lập riêng một số ngành chuyên môn cần thiết (công an, công chánh – giao thông, y tế, giáo dục…), chính quyền TP. Huế đã chú ý cùng các đoàn thể phụ nữ chỉnh đốn lại các chợ, nhất là chợ Đông Ba bởi xác định: chợ là nơi các chị em gặp gỡ, hội tụ trong và ngoài tỉnh, là nơi giúp chính quyền làm công tác lưu thông phân phối song cũng giúp chính quyền truyền tin mau lẹ nhất. Nhiều chính sách của chính quyền đã được phổ cập thông qua các tiểu thương. Họ cũng là người hưởng ứng mau chóng nhất các lời kêu gọi của chính quyền…

Công việc vì đời sống mới cứ thế trôi đều, cho đến ngày kháng chiến bùng nổ…

Thanh Ngọc

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP