Kinh tế Thông tin thị trường

04/02/2017 - 14:16

Doanh nghiệp & lãi suất

TTH - Năm 2017, một trong những thông điệp, động thái tạo điều kiện cho doanh nghiệp (DN) phát triển từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là kêu gọi các ngân hàng (NH) giảm lãi suất cho vay (LSCV)

Giao dịch tại NCB

Nhìn lại năm 2016, mặt bằng lãi suất huy động (LSHĐ) tăng nhẹ khoảng vài chục điểm cơ bản tùy từng kỳ hạn từ ngắn đến trung, dài hạn. Mặc dù LSHĐ tăng nhẹ nhưng LSCV trong năm 2016 khá ổn định và ít biến động. Theo NHNN tỉnh, mặt bằng LSCV phổ biến đối với các lĩnh vực ưu tiên ở mức 6%-7%/năm đối với ngắn hạn và 9%-10%/năm đối với trung, dài hạn. LSCV các lĩnh vực sản xuất kinh doanh (SXKD) thông thường ở mức 6,8%-9%/năm đối với ngắn hạn; 9,3%-11%/năm đối với trung, dài hạn. Đối với nhóm khách hàng tốt, tài chính lành mạnh, minh bạch, LSCV từ 4%-5%/năm.

Số liệu tổng hợp, toàn tỉnh có khoảng 45% trong tổng số hơn 4.500 DN đang hoạt động có vốn đăng ký dưới 1 tỷ đồng. Điều đó cho thấy đa phần DN trên địa bàn thuộc diện vừa và nhỏ, thậm chí siêu nhỏ và họ trông ngóng NH tiếp tục giảm LSCV.

Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh An- Hồ Văn Khánh cho rằng: Câu chuyện lãi suất nhiều khả năng sẽ tăng và ảnh hưởng đến “niêu cơm” của DN. “Mặt bằng lãi suất hiện tại có thể DN tôi chịu được nhưng với nhiều DN khác thì vẫn đang ngoài tầm với của họ. Nếu LSHĐ tiếp tục tăng đồng nghĩa với nguy cơ LSCV tăng theo, trong khi các DN vẫn phụ thuộc phần lớn vào nguồn vay NH. Mặt bằng lãi suất là “nút thắt” đối với tất các DN vừa và nhỏ; nếu không thể tháo gỡ được thì 2017-Năm DN cũng chưa thực sự ý nghĩa”, ông Khánh nói.

Lãnh đạo Công ty CP Xây dựng giao thông tỉnh đề xuất cần có chính sách điều chỉnh LSCV đối với các khoản vay trung, dài hạn có lãi suất trên 8%/năm để DN bớt gánh nặng, khi tình hình SXKD đang gặp khó. Nhiều dự án đã hoàn tất nhưng Nhà nước chậm thanh toán, ảnh hưởng đến mọi mặt đời sống CB-CNV, hoạt động của công ty; trong khi các loại thuế, bảo hiểm nếu quá hạn đều phải nộp phạt.

Khách hàng giao dịch tại Techcombank

Thông điệp xuyên suốt của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh-Phan Ngọc Thọ tại diễn đàn triển khai kế hoạch của ngành NH năm 2017 vào sáng 16/1 là tăng cường kết nối NH-DN. Ông Phan Ngọc Thọ lưu ý, ngành NH tiếp tục đổi mới phong cách, môi trường làm việc, cải cách hành chính gắn với an toàn, tạo điều kiện cho DN, người dân vay vốn, không để DN, người dân nào vì những khó khăn của địa phương mà không vay được vốn.

Ông Nguyễn Tạ Hiền, Giám đốc NHNN tỉnh thừa nhận: “Ở hầu hết các diễn đàn, văn bản liên quan đều có phản ánh của DN về việc khó tiếp cận vốn vay NH. Chúng tôi luôn tìm cách để tháo gỡ vấn đề này, song cũng như DN, các NH thương mại đều hoạt động dựa trên nguyên tắc phải đảm bảo hiệu quả để duy trì bộ máy. Nói dễ hiểu là NH cũng là DN, là người đi vay và cho vay lại, vì thế các khoản vay ngoài đảm bảo có lãi, phải ít rủi ro, khả năng thu hồi vốn gần như tuyệt đối. Do đó, nếu dự án khó khả thi, tiềm lực tài chính hạn chế, khả năng trả nợ thấp hoặc thiếu tài sản thế chấp, DN sẽ khó tiếp cận vốn vay NH”.

Lãnh đạo một NH thương mại cổ phần phân tích: Năm 2017, một khi vấn đề nợ xấu chưa được giải quyết triệt để thì LSCV sẽ khó có thể giảm trong thời gian ngắn. Vai trò cho vay với các DN vừa và nhỏ nằm ở các NH thương mại, tuy nhiên DN và NH vẫn chưa gặp được nhau. Các DN vừa và nhỏ vẫn khó đạt được các điều kiện cần thiết để hạn chế nợ xấu của NH. Năm 2017 sẽ có một số yếu tố ảnh hưởng đến ngành NH. Vấn đề nợ xấu vẫn là căn bệnh của nền kinh tế, các NH vẫn tự trích lập dự phòng, tự xử lý là chính.

Số liệu mới nhất từ NHNN tỉnh, hiện các NH đã xử lý gần 183 tỷ đồng, trong đó bán nợ cho VAMC chiếm 47% tổng số nợ xấu đã xử lý. Còn theo như con số công bố toàn hệ thống NH thì hiện các nhà băng đã bán cho VAMC khoảng 260 nghìn tỷ đồng nợ xấu, cộng với 2,6% nợ xấu trên bảng cân đối, tổng cộng là khoảng 400 nghìn tỷ đồng nợ xấu. Giả sử xử lý được 55% số nợ xấu trên thì vẫn còn gần 200 nghìn tỷ đồng, đây là một gánh nặng lớn, chiếm xấp xỉ 5% tổng tài sản NH. Và đây cũng chính là một trong những nguyên nhân vì sao LSCV không thể giảm ngay.

Các chuyên gia Công ty Chứng khoán Vietcombank nhận định, mặt bằng lãi suất sẽ vẫn tiếp tục chịu áp lực với những vấn đề còn tồn tại trong hệ thống NH kéo theo việc cạnh tranh huy động và những biến động trên thị trường thế giới, đặc biệt là lộ trình tăng lãi suất của FED đi cùng rủi ro tỷ giá. Tỷ giá được xem là nhân tố tác động mạnh đến lãi suất khi trên thế giới diễn biến cả về kinh tế, chính trị ngày càng trở nên khó lường, nhất là chính sách của Mỹ về đồng USD vẫn chưa thể dự báo được.

Tuy nhiên ở chiều ngược lại, trong bối cảnh lạm phát trong tầm kiểm soát; biến động của thị trường ngoại hối và việc giảm giá của VND ở mức hợp lý như kỳ vọng và triển vọng nguồn cung ngoại tệ ở mức ổn định và dồi dào tiếp tục hỗ trợ thanh khoản của hệ thống, NHNN vẫn còn dư địa để điều tiết thị trường và giải tỏa các áp lực lên lãi suất.

Hy vọng, mục tiêu duy trì mặt bằng lãi suất thấp ở mức hợp lý để hỗ trợ tăng trưởng của Chính phủ và NHNN là có thể đạt được. Các chuyên gia phân tích dự báo mặt bằng lãi suất năm 2017 sẽ tương đối ổn định và chỉ biến động nhẹ quanh mức cuối năm 2016, mức tăng nếu có sẽ không quá 50 điểm cơ bản (0,5%) và trần lãi suất 5,5%/năm đối với các kỳ hạn ngắn dưới nửa năm nhiều khả năng sẽ được đảm bảo…

Bài, ảnh: Quang Bạch

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP