Kinh tế Kinh tế

13/03/2016 - 20:06

Quản lý chất lượng hương trầm: Cần sự vào cuộc của cơ quan chức năng

TTH - Sử dụng hóa chất độc hại để sản xuất hương (nhang) ở một số tỉnh, TP trong cả nước đang là nỗi lo đối với người sử dụng sản phẩm này.

Nghề truyền thống

Là một trong những cơ sở sản xuất hương trên 20 năm ở Huế, chị Nguyễn Thị Loan, chủ cơ sở hương trầm ở 68 Huyền Trân Công Chúa (TP Huế) luôn mong muốn nghề làm hương phát triển bền vững. Theo chị Loan, hiện trên thị trường Huế có 3 loại hương, đó là hương trầm, hương quế và hương sả, trong đó giá bán hương trầm cao nhất, tùy theo chất lượng và mẫu mã. Hương trầm được sản xuất từ nguyên liệu chính là trầm, trộn thêm bột keo (lá và thân cây bời lời) và nước; hương quế sản xuất từ nguyên liệu chính là bột quế (vỏ và lá cây quế xay nhuyễn), keo, trầm và bột cưa; hương sả từ trầm, keo và tinh dầu sả.

Du khách nước ngoài thích thú khi thử làm hương tại một điểm sản xuất hương trầm ở đường Huyền Trân Công Chúa

Ngoài việc sản xuất thủ công, hiện các cơ sở đã mạnh dạn đầu tư các loại máy điện và máy đạp chân để sản xuất số lượng lớn, đồng thời nâng cao chất lượng và độ đồng đều của cây hương. Tuy nhiên, theo lời của một số người làm hương quy mô hộ gia đình, hiện trên địa bàn có khá nhiều cơ sở sản xuất lớn đã “phá hỏng” nghề truyền thống này và làm mất uy tín với khách khi sử dụng hóa chất để sản xuất hương. “Ở đây tôi chỉ làm thủ công, vài trăm cây mỗi ngày bán cho khách du lịch và sử dụng hằng ngày nên chỉ dựa vào các nguyên liệu tự nhiên như trầm, keo, bột quế, sả để sản xuất. Bởi, khách du lịch đến đây tham quan, yêu cầu phải thắp hương để họ ngửi mùi thơm, sau đó mới mua nên không thể trộn hóa chất để “mình tự giết mình”. Còn các cơ sở sản xuất lớn thì họ đã sử dụng hóa chất để sản xuất nhưng rất khó đột nhập vào”, chị Nguyễn Thị Loan nói.

Tại cơ sở sản xuất hương và bán hàng lưu niệm phục vụ khách du lịch ở 92 Huyền Trân Công Chúa, lúc này đang có hàng chục du khách nước ngoài vừa tham quan, vừa “nghe” thử mùi hương trầm do cơ sở thắp. Thấy mùi trầm tự nhiên và mùi hương sả dịu nhẹ, hai vị khách người Pháp đã mua 10 bó hương. “Khách đến làng nghề này ngoài việc tham quan, xem thao diễn nghề thì dường như ai cũng mua về một vài bó. Sở dĩ chúng tôi chọn tuyến đường này để đưa đến tham quan vì các cơ sở ở đây chủ yếu làm thủ công và sử dụng nguyên liệu tự nhiên để sản xuất chứ không dùng hóa chất nên khách rất thích và yên tâm”, anh Nguyễn Thanh Minh, hướng dẫn viên du lịch chia sẻ.

Khó phân biệt bằng mắt thường

Thời gian qua, thông tin về việc các cơ sở sản xuất hương sử dụng hóa chất độc hại gây ảnh hưởng đến sức khỏe khiến người tiêu dùng lo ngại. Đây là sản phẩm sử dụng thường xuyên nên người tiêu dùng chỉ biết thận trọng và lo lắng. “Nghe tin các cơ sở sản xuất hương ở các tỉnh trộn hóa chất có xuất xứ từ Trung Quốc để sản xuất hương, chị thấy rất lo và dè chừng với sản phẩm này. Bởi, bằng mắt thường thì không thể nhận biết đâu là hương tẩm hóa chất, đâu là hương trầm nên rất mong các cơ quan chức năng vào cuộc”, chị Nguyễn Thị Ánh trú ở đường Lê Ngô Cát, TP Huế nói.

Công nhân sản xuất hương trầm ở các cơ sở chỉ biết sản xuất chứ không được tham gia pha trộn nguyên liệu

Theo chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm đến cơ sở sản xuất trầm hương có nghi vấn sử dụng hóa chất ở đường H.T, TP Huế. Trong vai một khách hàng đến mua hương, tôi lân la hỏi chuyện. Tuy nhiên, khi hỏi về quy trình và nguyên liệu làm hương thì chúng tôi không thể thu thập được thông tin, với lý do đây là bí quyết riêng của mỗi cơ sở và không được phép tiết lộ thông tin. Còn đối với các công nhân, khi được hỏi về các nguyên liệu để tạo nên sản phẩm, ai cũng lắc đầu và bảo họ chỉ biết sản xuất và nhận lương theo số lượng sản phẩm, còn việc pha trộn nguyên liệu đều do chủ cơ sở tự tay làm!?

Tại một cơ sở khác cũng nằm trên con đường này, với hệ thống máy móc hiện đại và thu hút trên 20 công nhân làm việc. Sau khi thâm nhập vào xưởng sản xuất rộng trên 2.000m2, nhưng bằng mắt thường khi nhìn vào nguyên liệu sản xuất hương, chúng tôi không thể phân biệt được đâu là hóa chất độc hại và đâu là nguyên liệu tự nhiên!? Bởi, để nhận biết lượng hóa chất nằm bên trong hỗn hợp các nguyên phụ liệu sản xuất hương, cần người có trình độ chuyên môn cũng như máy móc hiện đại chứ không thể chỉ dựa vào việc quan sát. 

Lý giải về điều này, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh, ông Dương Đắc Hoan cho biết: “Sản xuất hương là nghề thủ công truyền thống, song do chủ yếu sản xuất theo quy mô hộ gia đình nên rất khó quản lý. Hơn nữa, chi cục chỉ quản lý về mặt thị trường, xử lý các trường hợp vi phạm về nhãn hàng hóa và nguồn gốc xuất xứ, còn về chất lượng sản phẩm thì liên quan đến Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Sở Khoa học & Công nghệ”.

Trong khi đó, Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, Sở Khoa học & Công nghệ, ông Trịnh Ngọc Bình lại phủ nhận: “Lâu nay chi cục chưa triển khai kiểm tra về chất lượng sản phẩm hương trầm trên địa bàn tỉnh bởi theo danh mục phân cấp nhóm ngành, đây không phải là sản phẩm thuộc Sở Khoa học & Công nghệ quản lý.” Tuy nhiên, khi hỏi về cơ quan quản lý nhà nước đối với sản phẩm hương trầm thì ông Bình bảo có thể là Sở Công thương hoặc Sở Y tế gì đó (!?).

Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện toàn tỉnh có một DN sản xuất hương xuất khẩu đóng tại thị trấn Tứ Hạ (thị xã Hương Trà) và trên 300 cơ sở sản xuất lớn nhỏ, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động.

Bài, ảnh: Khánh Thư

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP