19/10/2020 - 08:47

Tăng nợ khó đòi

TTH - Trong hoạt động kinh tế, các doanh nghiệp hoạt động được thường dựa vào vốn vay. Có nhiều khu vực, nợ vay của ngân hàng và các tổ chức tín dụng lên 60-70%.

Mới đọc con số này đã thấy giật mình – doanh nghiệp vốn nhà nước nợ vay gần 1,5 triệu tỷ đồng. Nhưng “săm soi” kỹ thì cũng bình thường. Điều đáng lo ngại nằm ở chỗ không phải nợ mà là nợ khó đòi có chiều hướng tăng lên, có thể hiểu là nợ xấu.

Trong hoạt động kinh tế, các doanh nghiệp hoạt động được thường dựa vào vốn vay. Có nhiều khu vực, nợ vay của ngân hàng và các tổ chức tín dụng lên 60-70%. Ví dụ như thời gian qua, người vay muốn vay để mua một chiếc xe sử dụng cho nhu cầu gia đình hay kinh doanh, nhiều ngân hàng sẵn sàng cho vay đến 70%.

Trong hoạt động kinh tế, doanh nghiệp thường dựa vào vốn vay của ngân hàng có lý do thứ nhất là thiếu vốn, nhưng còn một lý do quan trọng nữa đó là chia sẻ rủi ro. Khi làm ăn thành tựu thì doanh nghiệp và ngân hàng cùng chia sẻ lợi nhuận (phần lợi ngân hàng nhận được là từ lãi suất cho vay). Khi gặp rủi ro có thể dẫn đến mất vốn thì doanh nghiệp cũng chỉ mất phần đóng góp (nếu làm ăn sòng phẳng). Cho nên, chuyện doanh nghiệp nợ ngân hàng cũng không phải là vấn đề gì quá khó hiểu.

Theo báo cáo của Chính phủ, tính đến hết năm 2019, nợ của doanh nghiệp Nhà nước là 1.448.622 tỷ đồng. Nhưng tổng tài sản của doanh nghiệp Nhà nước cũng rất lớn, 3.806.789 tỷ đồng. Như vậy, nợ vay của khối doanh nghiệp Nhà nước cũng chỉ hơn 55% so với tổng tài sản. Nói bình thường chính là ở chỗ này.

Nếu tính tỷ lệ phần trăm nợ khó đòi so với tổng nợ vay vẫn khả dĩ chấp nhận được. Cũng theo báo cáo của Chính phủ, trong tổng nợ của doanh nghiệp Nhà nước, nợ khó đòi nợ  của các tập đoàn, tổng công ty là 18.251 tỷ đồng, cũng chỉ chiếm hơn 2,6%. Vấn đề còn là tính xác thực của thông tin tài chính đến mức nào. .

Một bài viết có tính nghiên cứu được đăng tải trên Tạp chí Tài chính (Cơ quan thông tin của Bộ Tài chính) vào năm 2019, tác giả Nguyễn Thị Hải Vân đã chỉ ra tính ít minh bạch thông tin của doanh nghiệp Nhà nước.Ví dụ báo cáo tài chính còn mang tính hình thức, thông tin công bố còn chung chung, thiếu diễn giải; những thông tin tự nguyện chưa thực hiện nghiêm túc, thiếu minh bạch; trách nhiện báo cáo tài chính chưa được chú trọng…

Điều đáng quan ngại nhất là nợ khó đòi có chiều hướng tăng lên. Nợ khó đòi tính đến cuối năm 2019 so với năm 2018 tăng đến 25%. Những “ông lớn” như Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, Tập đoàn Viễn thông quân đội, Tổng công ty Viễn thông Mobifone, Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam... đều có số nợ khó đòi lớn.

Dẫu sao, bối cảnh hoạt động kinh tế của năm 2019 vẫn thuận lợi hơn so với năm 2020. Năm 2019, tăng trưởng GDP của Việt Nam là hơn 7%. Trong khi đó, 9 tháng đầu năm 2020 tăng trưởng kinh tế chỉ đạt 2,12%, mức thấp kỷ lục. Do nền kinh tế gặp nhiều khó khăn, ảnh hưởng nghiêm trọng do dịch bệnh nên các mảng hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước như dầu khi, than – khoáng sản cũng khó khăn theo… Doanh nghiệp Nhà nước thường hoạt động kém hiệu quả, nay lại gặp khó khăn hơn nên có thể nó còn tiếp tục tác động lên nợ xấu. Điều đáng ngại nữa là “Một số vấn đề tồn tại nội tại của nền kinh tế được tích tụ của nhiều năm vẫn chưa được giải quyết triệt để”- theo nhận định của Chính phủ.

Nguyên Lê

Chia sẻ bài viết


ĐỒNG HÀNH CÙNG DOANH NGHIỆP